рд╕ीрдзे рдоुрдЦ्рдп рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдкрд░ рдЬाрдПं

Featured Post

The Great Tech Rip-Off: Why Your Own Devices and Numbers Are Being Held Hostage

  The Great Tech Rip-Off: Why Your Own Devices and Numbers Are Being Held Hostage ​In today's digital era, an average person buys expensive smartphones, smart TVs, computers, and other gadgets with hard-earned money. The hardware is ours, the electricity is ours, and the device is ours—yet big tech companies and telecom giants treat us like mere 'consumers' or walking, talking ATM machines meant only to fill their vaults. ​If a user runs out of money for a monthly recharge or gets stuck somewhere without network coverage, their expensive device instantly turns into a useless piece of rock in their pocket. Technology today is powerful enough to handle countless tasks without the internet, but these companies deliberately lock everything behind centralized servers just to keep us perpetually dependent on them. ​We have never backed down from paying a fair price for honest labor, but being forced into paying unjust ransom in the name of subscription is pure daylight robbery...

рд╡िрднिрди्рди рд╡рд░्рдЧों рдХा рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг: рдкैрд╕ा рдХрд╣ाँ рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै?

 

рд╡िрднिрди्рди рд╡рд░्рдЧों рдХा рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг: рдкैрд╕ा рдХрд╣ाँ рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै?

​1. рдиिрдо्рди рд╡рд░्рдЧ (рджिрд╣ाрдб़ी рдордЬрджूрд░, рдЫोрдЯा рджुрдХाрдирджाрд░, рд╕ीрдоांрдд рдХिрд╕ाрди)

  • ​рдХрдоाрдИ рдФрд░ рдЦрд░्рдЪ рдХा рдвाँрдЪा: рдЗрдирдХी рдХрдоाрдИ рдХा 80% рд╕े 90% рд╣िрд╕्рд╕ा рд╕िрд░्рдл рддीрди рдмुрдиिрдпाрджी рдЪीрдЬों рдоें рдЦрдд्рдо рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै—рдкेрдЯ рднрд░рдиा (рд░ाрд╢рди/рд╕рдм्рдЬी), рд╕िрд░ рдЫुрдкाрдиा (рдХिрд░ाрдпा/рдордХाрди рдХा рд░рдЦрд░рдЦाрд╡) рдФрд░ рд░ोрдЬрдорд░्рд░ा рдХे рдмिрд▓ (рдмिрдЬрд▓ी, рджрд╡ा, рдмрдЪ्рдЪों рдХी рд╕ाрдоाрди्рдп рдлीрд╕)।
  • ​рдмрдЪрдд: рд╢ूрди्рдп рдпा рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ। рдПрдХ рджिрди рдХी рдмीрдоाрд░ी рдпा рд░ुрдХाрд╡рдЯ рдкूрд░े рдорд╣ीрдиे рдХा рдмрдЬрдЯ рдмिрдЧाрдб़ рджेрддी рд╣ै।
  • ​рд╢ोрд╖рдг рдХा рдЪрдХ्рд░:
    • ​рдЗрдирд╕े рд╣рд░ рдЪीрдЬ рдкрд░ рдЯैрдХ्рд╕ (рдЬीрдПрд╕рдЯी) рд▓िрдпा рдЬाрддा рд╣ै—рдоाрдЪिрд╕, рддेрд▓, рдХрдкрдб़े рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдЪाрдп рддрдХ।
    • ​рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХी рдоाрд░ рд╕рдмрд╕े рдЬ्рдпाрджा рдЗрди्рд╣ीं рдкрд░ рдкрдб़рддी рд╣ै। рд░ाрд╢рди рдХाрд░्рдб рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдЫोрдЯे-рдоोрдЯे рд╕рд░рдХाрд░ी рдХाрдо рдпा рдкुрд▓िрд╕-рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдХे рдХिрд╕ी рджрд░рд╡ाрдЬे рдкрд░ рдЗрди्рд╣ें рдЕрдкрдиी рдмाрдд рдордирд╡ाрдиे рдпा рд╣рдХ рдкाрдиे рдХे рд▓िрдП рднी рдЬेрдм рдвीрд▓ी рдХрд░рдиी рдкрдб़рддी рд╣ै।
    • ​рдордЬрдмूрд░ी рдХा рдлाрдпрджा рдЙрдаाрдХрд░ рдорд╣ाрдЬрди рдпा рдЕрдиौрдкрдЪाрд░िрдХ рддंрдд्рд░ рдЗрдирд╕े рднाрд░ी рдм्рдпाрдЬ рд╡рд╕ूрд▓рддा рд╣ै।

​2. рдордз्рдпрдо рд╡рд░्рдЧ (рд╡ेрддрдирднोрдЧी, рдЫोрдЯे-рдордЭोрд▓े рд╡्рдпाрдкाрд░ी)

  • ​рдХрдоाрдИ рдФрд░ рдЦрд░्рдЪ рдХा рдвाँрдЪा: рдЗрдирдХी рдЖрдзी рдХрдоाрдИ рдИрдПрдордЖрдИ (рд╣ोрдо рд▓ोрди, рдСрдЯो рд▓ोрди), рдмрдЪ्рдЪों рдХी рдмрдв़рддी рдкрдв़ाрдИ рдХे рдЦрд░्рдЪ, рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рд╣ेрд▓्рде рдЗंрд╢्рдпोрд░ेंрд╕ рдФрд░ рд▓рдЧाрддाрд░ рдмрдв़рддे рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖-рдЕрдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рдЯैрдХ्рд╕ों рдоें рдЬाрддी рд╣ै।
  • ​рдмрдЪрдд: рдмेрд╣рдж рдоाрдоूрд▓ी, рдЬो рдХेрд╡рд▓ рдЖрдкाрддрдХाрд▓ीрди рд╕्рдеिрддिрдпों (рдоेрдбिрдХрд▓ рдЗрдорд░рдЬेंрд╕ी) рдХे рдбрд░ рд╕े рдмрдЪाрдХрд░ рд░рдЦी рдЬाрддी рд╣ै।
  • ​рд╢ोрд╖рдг рдХा рдЪрдХ्рд░:
    • ​рдпрд╣ рд╡рд░्рдЧ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा 'рдЯैрдХ्рд╕ рдкेрдпрд░' рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдмрджрд▓े рдоें рдЗрд╕े рди рддो рд╡рд░्рд▓्рдб-рдХ्рд▓ाрд╕ рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕्рдХूрд▓ рдоिрд▓рддे рд╣ैं рдФрд░ рди рд╣ी рдоुрдл्рдд рдЗрд▓ाрдЬ।
    • ​рдЗрд╕े рд╣рд░ рд╕ुрд╡िрдзा рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рднाрд░ी рдХीрдордд рдЪुрдХाрдиी рдкрдб़рддी рд╣ै।
    • ​рд╕िрд╕्рдЯрдо рдоें рдеोрдб़ा рд╕ा рднी рдмрджрд▓ाрд╡ рдпा рдоंрджी рдЖрдиे рдкрд░ рд╕рдмрд╕े рдЬ्рдпाрджा рдЕрд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдЗрд╕ी рд╡рд░्рдЧ рдкрд░ рдЧिрд░рддी рд╣ै।

​3. рдЙрдЪ्рдЪ-рдЕрдоीрд░ рд╡рд░्рдЧ рдФрд░ рдмрдб़े рдкूँрдЬीрдкрддि

  • ​рдХрдоाрдИ рдФрд░ рдЦрд░्рдЪ рдХा рдвाँрдЪा: рдЗрдирдХी рдХрдоाрдИ рдХा рдмрдб़ा рд╣िрд╕्рд╕ा рдмुрдиिрдпाрджी рдЬрд░ूрд░рддों рдкрд░ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╕ंрдкрдд्рддिрдпों (рд░िрдпрд▓ рдПрд╕्рдЯेрдЯ, рд╢ेрдпрд░, рдмिрдЬрдиेрд╕) рдХो рдмрдв़ाрдиे рдоें рд▓рдЧрддा рд╣ै।
  • ​рдмрдЪрдд рдФрд░ рд╕ंрдкрдд्рддि: рдЗрдирдХा рдкैрд╕ा рдХाрдо рдХрд░рддा рд╣ै, рдпे рдЦुрдж рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдкрд╕ीрдиा рдирд╣ीं рдмрд╣ाрддे।
  • ​рд╢ोрд╖рдг рдФрд░ рддंрдд्рд░ рдХा рдлाрдпрджा:
    • ​рдХॉрд░्рдкोрд░ेрдЯ рд▓ोрди рдФрд░ рд╕ेрдЯрд▓рдоेंрдЯ: рдмैंрдХों рдХा рд╣рдЬाрд░ों рдХрд░ोрдб़ рдХा рдлंрд╕ा рдХрд░्рдЬ (NPA) 'рд░ाрдЗрдЯ рдСрдл' рдпा 'рд╣ेрдпрд░рдХрдЯ' рдХे рдиाрдо рдкрд░ рд╕ाрдл рдХрд░ рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдЬिрд╕ рдШाрдЯे рдХी рднрд░рдкाрдИ рдЖрдо рдЬрдирддा рдХे рдЯैрдХ्рд╕ рд╕े рд╣ोрддी рд╣ै, рдЙрд╕рдХा рдлाрдпрджा рд╕ीрдзे рдЗрди्рд╣ें рдоिрд▓рддा рд╣ै।
    • ​рдиीрддिрдЧрдд рдкрдХрдб़: рдиीрддिрдпां, рдЯेंрдбрд░ рдФрд░ рдиिрдпрдо рдЕрдХ्рд╕рд░ рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рд╕े рдбिрдЬाрдЗрди рд╣ोрддे рд╣ैं рдЬो рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзा рдХो рдЦрдд्рдо рдХрд░рдХे рдмрдб़े рдЦिрд▓ाрдб़िрдпों рдХे рдПрдХाрдзिрдХाрд░ (Monopoly) рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрддे рд╣ैं।
    • ​рдЪंрджा рдФрд░ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░: рдмрдб़े рдЪंрджे рджेрдХрд░ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░рдиा рдФрд░ рдЕрдкрдиे рдЕрдиुрдХूрд▓ рдХाрдиूрди рдмрдирд╡ाрдиा рдЗрд╕ рд╡рд░्рдЧ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд╣рдеिрдпाрд░ рд╣ै।

​рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХा рдЧрдгिрдд: рдХिрд╕рдХो рдХ्рдпा рдоिрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै?

  • ​рдиिрдЪрд▓े рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ (рд╕рд░्рд╡ाрдЗрд╡рд▓ рдЧ्рд░ैрдл्рдЯ): рдЫोрдЯी рд░िрд╢्рд╡рддें, рдЬो рдЖрдо рдЖрджрдоी рд╕े рд▓ी рдЬाрддी рд╣ैं। рдпрд╣ рдЖрдо рдиाрдЧрд░िрдХ рдХी рдЬेрдм рдЦाрд▓ी рдХрд░рддी рд╣ै рдФрд░ рдиिрдЪрд▓े рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХी рдЬेрдм рднрд░рддी рд╣ै।
  • ​рдКрдкрд░ी рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ (рд╕िрд╕्рдЯрдоैрдЯिрдХ рдЧ्рд░ैрдл्рдЯ): рдмрдб़े рдаेрдХे, рдиीрддिрдпां, рд▓ोрди рд╕ेрдЯрд▓рдоेंрдЯ рдФрд░ рдЯैрдХ्рд╕ рдЫूрдЯ। рдпрд╣ाँ рдЕрд░рдмों-рдЦрд░рдмों рд░ुрдкрдпे рдХा рд▓ेрди-рджेрди рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬो рд╕ीрдзा рдиीрддि-рдиिрд░्рдоाрддाрдУं, рдмिрдЪौрд▓िрдпों рдФрд░ рдмрдб़े рдЙрдж्рдпोрдЧрдкрддिрдпों рдХी рдЬेрдм рдоें рдЬрдоा рд╣ोрддा рд╣ै।

​рдЗрд╕ рдкूрд░े рдЧрдгिрдд рдоें рдЖрдо рдЖрджрдоी рд╕िрд░्рдл рдПрдХ 'рд╕ंрд╕ाрдзрди' рдмрдирдХрд░ рд░рд╣ рдЬाрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рд╣рд░ рдоोрдб़ рдкрд░ рд░рд╕ рдиिрдЪोрдб़ा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै।

​рддो рдЕрд╕рд▓ рдоें рд╣ोрдиा рдХ्рдпा рдЪाрд╣िрдП?

​рдЕрдЧрд░ рдПрдХ рдЗंрд╕ाрдиिрдпрдд рднрд░े рдФрд░ рди्рдпाрдпрд╕ंрдЧрдд рд╕рдоाрдЬ рдХी рдмाрдд рдХрд░ें, рддो рдмुрдиिрдпाрджी рдвाँрдЪा рдРрд╕ा рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП рдЬрд╣ाँ рдоेрд╣рдирдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдХा рд╢ोрд╖рдг рди рд╣ो:

  1. ​рд╕рдоाрди рдиिрдпрдо рдФрд░ рд╕рдЦ्рдд рдЬрд╡ाрдмрджेрд╣ी (No Double Standards):
    • ​рдЬिрддрдиे рд╕рдЦ्рдд рдиिрдпрдо рдЖрдо рдЗंрд╕ाрди рдХे 5,000 рдХे рд▓ोрди рдбिрдлॉрд▓्рдЯ рдкрд░ рд▓ाрдЧू рд╣ोрддे рд╣ैं, рд╡рд╣ी рдпा рдЙрд╕рд╕े рдЬ्рдпाрджा рд╕рдЦ्рдд рдиिрдпрдо 5,000 рдХрд░ोрдб़ рдХे рдХॉрд░्рдкोрд░ेрдЯ рдбिрдлॉрд▓्рдЯрд░ рдкрд░ рд▓ाрдЧू рд╣ोрдиे рдЪाрд╣िрдП। рд▓ोрди рдоाрдлी рдпा рд░ाрд╣рдд рдХा рдлाрдпрджा рдЖрдо рдЫोрдЯे рд╡्рдпाрдкाрд░ी рдФрд░ рдХिрд╕ाрди рдХो рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा рдкрд░ рдоिрд▓рдиा рдЪाрд╣िрдП।
  2. ​рдмुрдиिрдпाрджी рдЕрдзिрдХाрд░ों рдХा рдЧैрд░-рд╡्рдпाрдкाрд░ीрдХрд░рдг:
    • ​рд╢िрдХ्рд╖ा, рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдФрд░ рдмुрдиिрдпाрджी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХो рдоुрдиाрдлे рдХा рд╕ाрдзрди рдирд╣ीं рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП। рд╣рд░ рдиाрдЧрд░िрдХ рдХो рдЧुрдгрд╡рдд्рддाрдкूрд░्рдг рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕्рдХूрд▓ рдФрд░ рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдоिрд▓рдиे рдЪाрд╣िрдП рддाрдХि рдЖрдо рдЖрджрдоी рдХो рдЕрдкрдиी рдЧाрдв़ी рдХрдоाрдИ рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рдоाрдлिрдпाрдУं рдХे рдкाрд╕ рди рдЧंрд╡ाрдиी рдкрдб़े।
  3. ​рди्рдпाрдпрд╕ंрдЧрдд рдХрд░-рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा (Progressive Taxation):
    • ​рдЕрдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рдХрд░ों (GST) рдХा рдмोрдЭ рдЖрдо рдЖрджрдоी рдХी рдмुрдиिрдпाрджी рдЬрд░ूрд░рддों рд╕े рд╣рдЯाрдиा рдЪाрд╣िрдП рдФрд░ рдмेрд╣рдж рдЕрдоीрд░ рд╡рд░्рдЧ рдХी рдЕрдХूрдд рд╕ंрдкрдд्рддि рд╡ рдЕрдк्рд░рдд्рдпाрд╢िрдд рдоुрдиाрдлों рдкрд░ рдЙрдЪिрдд рдЯैрдХ्рд╕ рд▓рдЧाрдиा рдЪाрд╣िрдП।
  4. ​рд╢्рд░рдо рдФрд░ рдоेрд╣рдирдд рдХा рд╕рдо्рдоाрди:
    • ​рдХेрд╡рд▓ рдкैрд╕े рд╕े рдкैрд╕ा рдмрдиाрдиे рд╡ाрд▓ों рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиे рдХे рдмрдЬाрдп, рджिрди-рд░ाрдд рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдФрд░ рдоाрдирд╕िрдХ рдоेрд╣рдирдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдЫोрдЯे рджुрдХाрдирджाрд░ों, рдордЬрджूрд░ों рдФрд░ рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХी рди्рдпूрдирддрдо рдЖрдп рдФрд░ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рд╣ोрдиी рдЪाрд╣िрдП।

рдЕрдЧрд░ рд╕рд░рдХाрд░ी рджाрд╡ों рд╕े рдЕрд▓рдЧ рд╣рдЯрдХрд░ рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ंрд╕्рдеाрдУं (рд╡рд░्рд▓्рдб рдмैंрдХ, UNDP, рд╡рд░्рд▓्рдб рдЗрдирдЗрдХ्рд╡ैрд▓िрдЯी рд▓ैрдм, рдСрдХ्рд╕рдлैрдо рдФрд░ рдХ्рд░ेрдбिрдЯ рд╕ुрдЗрд╕) рдХे рдЖंрдХрдб़ों рдХो рдЬोрдб़рдХрд░ рджेрдЦें, рддो рдкिрдЫрд▓े 50 рд╕ाрд▓ों (1975 рд╕े 2026 рддрдХ) рдХी рддрд╕्рд╡ीрд░ рдмрд╣ुрдд рд╕ाрдл рдФрд░ рдЪिंрддाрдЬрдирдХ рджिрдЦाрдИ рджेрддी рд╣ै।

​рдпрд╣ рдкूрд░ा рдЦेрд▓ "рдЧрд░ीрдмी рдШрдЯрдиे" рдФрд░ "рдЕрд╕рдоाрдирддा рдмрдв़рдиे" рдХे рдмीрдЪ рдХा рдЕंрддрд░ рд╣ै।

​1. рдкिрдЫрд▓े 50 рд╕ाрд▓ों рдХा рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд▓ेрдЦा-рдЬोрдЦा (1975 - 2026)

​рдЧрд░ीрдмी рдХिрддрдиी рдЦрдд्рдо рд╣ुрдИ? (рдЪрд░рдо рдЧрд░ीрдмी рдШрдЯी, рд▓ेрдХिрди рд▓ाрдЪाрд░ी рдмрдЪी рд░рд╣ी)

  • ​1970 рдХे рджрд╢рдХ рдоें: рджेрд╢ рдХी рд▓рдЧрднрдЧ 55% рд╕े 60% рдЖрдмाрджी рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдЧрд░ीрдмी рдоें рдеी—рдЬрд╣ाँ рдЦाрдиे рдХे рд▓ाрд▓े рдкрдб़े рдеे рдФрд░ рднुрдЦрдорд░ी рдЖрдо рдмाрдд рдеी।

  • ​рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕्рдеिрддि: рд╡рд░्рд▓्рдб рдмैंрдХ рдФрд░ рдпूрдПрдирдбीрдкी (UNDP) рдХे рдмрд╣ुрдЖрдпाрдоी рдЧрд░ीрдмी рд╕ूрдЪрдХांрдХ (MPI) рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдЧрд░ीрдмी (Extreme Poverty) рдШрдЯрдХрд░ 5% рд╕े 10% рдХे рдмीрдЪ рд░рд╣ рдЧрдИ рд╣ै। рд▓рдЧрднрдЧ 27 рд╕े 30 рдХрд░ोрдб़ рд▓ोрдЧ рднोрдЬрди рдФрд░ рд╕िрд░ рдЫुрдкाрдиे рдХी рдЪрд░рдо рддंрдЧी рд╕े рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓े рд╣ैं।

  • ​рдХрдб़рд╡ा рд╕рдЪ: рдЪрд░рдо рднुрдЦрдорд░ी рднрд▓े рдХрдо рд╣ुрдИ рд╣ो, рд▓ेрдХिрди рд▓ोрдЧ "рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд" рдирд╣ीं рд╣ुрдП рд╣ैं। рд╡рд░्рд▓्рдб рдмैंрдХ рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ рдоाрдирддी рд╣ै рдХि рднाрд░рдд рдоें рдХрд░ीрдм 50% рд╕े рдЬ्рдпाрджा рдЖрдмाрджी рдЙрд╕ рд░ेрдЦा рдкрд░ рдЦрдб़ी рд╣ै рдЬрд╣ाँ рдПрдХ рдоेрдбिрдХрд▓ рдЗрдорд░рдЬेंрд╕ी, рдлрд╕рд▓ рдХी рдиाрдХाрдоी рдпा рдиौрдХрд░ी рдХा рдЬाрдиा рдЙрди्рд╣ें рд╡ाрдкрд╕ рдЧрд░ीрдмी рдоें рдврдХेрд▓ рджेрддा рд╣ै।

​рдЕрдоीрд░ी рдХिрддрдиी рдмрдв़ी рдФрд░ рдХрд╣ाँ рддрдХ рдкрд╣ुँрдЪी?

  • ​1970 рдХे рджрд╢рдХ рдоें: рджेрд╢ рдХी рдХुрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि рдХा 10% рд╕े 15% рд╣िрд╕्рд╕ा рд╢ीрд░्рд╖ 1% рдЕрдоीрд░ рд▓ोрдЧों рдХे рдкाрд╕ рдеा।
  • ​рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕्рдеिрддि (рд╡рд░्рд▓्рдб рдЗрдирдЗрдХ्рд╡ैрд▓िрдЯी рд▓ैрдм рд╡ рдСрдХ्рд╕рдлैрдо рд░िрдкोрд░्рдЯ्рд╕):
    • ​рдЖрдЬ рднाрд░рдд рдХी рдХुрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि рдХा 40% рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╣िрд╕्рд╕ा рдХेрд╡рд▓ 1% рд╕рдмрд╕े рдЕрдоीрд░ рд▓ोрдЧों рдХे рдкाрд╕ рдХेंрдж्рд░िрдд рд╣ो рдЪुрдХा рд╣ै।
    • ​рдиीрдЪे рдХी 50% рдЖрдмाрджी (рд▓рдЧрднрдЧ 70 рдХрд░ोрдб़ рд▓ोрдЧ) рдХे рдкाрд╕ рджेрд╢ рдХी рдХुрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि рдХा рдоाрдд्рд░ 3% рд╣िрд╕्рд╕ा рдмрдЪा рд╣ै।
    • ​рдкिрдЫрд▓े 30 рд╕ाрд▓ों рдоें (1991 рдХे рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕ुрдзाрд░ों рдХे рдмाрдж) рдЬिрддрдиी рд╕ंрдкрдд्рддि рдкैрджा рд╣ुрдИ, рдЙрд╕рдХा 40% рд╕े рдЬ्рдпाрджा рд╣िрд╕्рд╕ा рдХेрд╡рд▓ рдКрдкрд░ рдХे 1% рд▓ोрдЧों рдХी рдЬेрдм рдоें рдЧрдпा, рдЬрдмрдХि рдиीрдЪे рдХे 50% рд▓ोрдЧों рдХो рдХेрд╡рд▓ 3% рдоिрд▓ा।

    рдоिрд▓ा।

    ​рдЗрд╕े рдЕрд░्рдерд╢ाрд╕्рдд्рд░ी "рдмिрд▓िрдпрдиेрдпрд░ рд░ाрдЬ" (Billionaire Raj) рдХрд╣рддे рд╣ैं—рдпाрдиी рд╡िрдХाрд╕ рджрд░ рддो рдмрдв़ी, рд▓ेрдХिрди рдЙрд╕рдХा рдоुрдиाрдлा рдЪंрдж рдХॉрд░рдкोрд░ेрдЯ्рд╕ рдХी рддिрдЬोрд░िрдпों рдоें рдмंрдж рд╣ो рдЧрдпा।

    ​2. рдЖрдиे рд╡ाрд▓े 50 рд╕ाрд▓ों рдоें рдЧрд░ीрдмों рдФрд░ рдЫोрдЯे рджुрдХाрдирджाрд░ों/рдордЬрджूрд░ों рдХा рдХ्рдпा рд╣ोрдЧा?

    ​рдЕрдЧрд░ рдпрд╣ी рдЖрд░्рдеिрдХ рдвांрдЪा рдмрдиा рд░рд╣ा, рддो рдЖрдиे рд╡ाрд▓े 50 рд╕ाрд▓ों рдоें рдиिрдЪрд▓े рддрдмрдХे рдФрд░ рдордз्рдпрдо рд╡рд░्рдЧ рдХा рднрд╡िрд╖्рдп рдмेрд╣рдж рдХрдаिрди рдЪुрдиौрддिрдпों рд╕े рдШिрд░ा рджिрдЦрддा рд╣ै:

    ​1. "рдХाрдордЧाрд░" (Laborer) рд╕े "рдбेрдЯा рдЙрдкрднोрдХ्рддा" (Data Consumer) рдмрдирдиे рдХा рдЦрддрд░ा

    ​рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рдордп рдоें AI (рдЖрд░्рдЯिрдлिрд╢िрдпрд▓ рдЗंрдЯेрд▓िрдЬेंрд╕) рдФрд░ рдСрдЯोрдоेрд╢рди рдХे рдХाрд░рдг рд╢्рд░рдо рдХा рдоूрд▓्рдп рдШрдЯेрдЧा। рдмрдб़े рдХॉрд░рдкोрд░ेрдЯ рд╕ुрдкрд░рдоाрд░्рдХेрдЯ, рдХ्рд╡िрдХ-рдХॉрдорд░्рд╕ рдФрд░ рдСрдЯोрдоेрдЯेрдб рд╕िрд╕्рдЯрдо рдЫोрдЯे рджुрдХाрдирджाрд░ों рдФрд░ рджिрд╣ाрдб़ी рдХाрдордЧाрд░ों рдХा рд░ोрдЬ़рдЧाрд░ рд╕рдоेрдЯ рд▓ेंрдЧे। рдЧрд░ीрдм рдФрд░ рдиिрдЪрд▓ा-рдордз्рдпрдо рд╡рд░्рдЧ рдХेрд╡рд▓ рдХॉрд░рдкोрд░ेрдЯ्рд╕ рдХा рдоाрд▓ рдФрд░ рдбेрдЯा рдХंрдЬ्рдпूрдо рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдПрдХ рдЬрд░िрдпा рдмрдирдХрд░ рд░рд╣ рдЬाрдПрдЧा।

    ​2. "рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдФрд░ рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рдЧुрд▓ाрдоी" рдХा рдирдпा рд╕्рд╡рд░ूрдк

    ​рд╕рд░рдХाрд░ी рддंрдд्рд░ рд╢िрдХ्рд╖ा, рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдФрд░ рдмुрдиिрдпाрджी рд╕ुрд╡िрдзाрдУं рд╕े рдкीрдЫे рд╣рдЯ рд░рд╣ा рд╣ै। рдЖрдиे рд╡ाрд▓े 50 рд╕ाрд▓ों рдоें:

    • ​рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдФрд░ рд╢िрдХ्рд╖ा рдЗрддрдиे рдорд╣ंрдЧे рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рдоाрдлिрдпा рдХे рд╣ाрде рдоें рд╣ोंрдЧे рдХि рдЖрдо рдЖрджрдоी рдЕрдкрдиी рдЬीрд╡рди рднрд░ рдХी рдХрдоाрдИ рдХेрд╡рд▓ рдмрдЪ्рдЪों рдХी рдкрдв़ाрдИ рдФрд░ рдЗрд▓ाрдЬ рдоें рдЧंрд╡ा рджेрдЧा।

    • ​рдЖрдо рдЖрджрдоी рдЬिंрджрдЧी рднрд░ рдИрдПрдордЖрдИ (EMI), рдХिрд░ाрдП рдФрд░ рд░िрдЪाрд░्рдЬ рдХे рдЪрдХ्рд░рд╡्рдпूрд╣ рдоें рдлंрд╕ा рд░рд╣ेрдЧा, рдЬिрд╕рд╕े рдЙрд╕рдХे рдкाрд╕ рдЕрдкрдиी рдЦुрдж рдХी рдХोрдИ 'рд╕ंрдкрдд्рддि' (Asset) рдХрднी рдирд╣ीं рдмрди рдкाрдПрдЧी।

    ​3. рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдФрд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рдоाрд░ (Climate Poverty)

    ​рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рджрд╢рдХों рдоें рднीрд╖рдг рдЧрд░्рдоी, рдЕрд╕рдордп рдмाрд░िрд╢ рдФрд░ рдкाрдиी рдХा рд╕ंрдХрдЯ рд╕рдмрд╕े рдЬ्рдпाрджा рдЧрд░ीрдмों рдФрд░ рдЫोрдЯे рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдпिрдпों рдХो рд╣ी рддोрдб़ेрдЧा। рдЕрдоीрд░ рд╡рд░्рдЧ рдЕрдкрдиे рдПрдпрд░-рдХंрдбीрд╢ंрдб рдПंрдХ्рд▓ेрд╡ рдФрд░ рдорд╣рд▓ों рдоें рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рд╣ेрдЧा, рдЬрдмрдХि рдЖрдо рдЬрдирддा рдмुрдиिрдпाрджी рд╕ंрд╕ाрдзрдиों (рд╕ाрдл рдкाрдиी, рд╕ाрдл рд╣рд╡ा) рдХे рд▓िрдП рднी рдк्рд░ीрдоिрдпрдо рдЪुрдХाрдПрдЧी।

    ​4. рджो рд╣िрд╕्рд╕ों рдоें рдмंрдЯा рд╕рдоाрдЬ

    ​рд╕рдоाрдЬ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд░ूрдк рд╕े рджो рд╣िрд╕्рд╕ों рдоें рд╡िрднाрдЬिрдд рд╣ो рдЬाрдПрдЧा:

    1. ​рдПрдХ рдЕрдд्рдпंрдд рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╡рд░्рдЧ (Top 1-2%): рдЬिрд╕рдХे рдкाрд╕ рджेрд╢ рдХी 60-70% рд╕ंрдкрдд्рддिрдпां, рдПрдЖрдИ рддрдХрдиीрдХ, рдмрдб़े рдЙрдж्рдпोрдЧ рдФрд░ рдиीрддिрдпां рдмрджрд▓рдиे рдХी рддाрдХрдд рд╣ोрдЧी।

    1. ​рдПрдХ рд╡िрд╢ाрд▓ рдЕрд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╡рд░्рдЧ (Bottom 80%): рдЬो рд╣рд░ рджिрди рдЬीрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХрд░ेрдЧा, рдмुрдиिрдпाрджी рд░ाрд╢рди/рдоुрдл्рдд рдпोрдЬрдиाрдУं рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рд░рд╣ेрдЧा рддाрдХि рд╡рд╣ рдмрдЧाрд╡рдд рди рдХрд░े, рд▓ेрдХिрди рдЙрд╕े рдХрднी рдЗрддрдиा рдЕрдоीрд░ рдирд╣ीं рд╣ोрдиे рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा рдХि рд╡рд╣ рд╕िрд╕्рдЯрдо рд╕े рд╕рд╡ाрд▓ рдХрд░ рд╕рдХे।

    ​рд╕рдЪ्рдЪाрдИ рдпрд╣ी рд╣ै рдХि рдкिрдЫрд▓े 50 рд╕ाрд▓ों рдиे рдЗंрд╕ाрди рдХो рдкेрдЯ рднрд░рдиे рдХा рд░ाрд╢рди рддो рджे рджिрдпा, рд▓ेрдХिрди рдЙрд╕рдХे рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕्рд╡ाрднिрдоाрди рдФрд░ рдмрд░ाрдмрд░ी рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ рдХो рдЫीрди рд▓िрдпा। рдЕрдЧрд░ рдиीрддिрдпों рдХा рд░ुрдЦ рдЖрдо рдЗंрд╕ाрди, рдЫोрдЯे рд╡्рдпाрдкाрд░ी рдФрд░ рдХाрд░ीрдЧрд░ рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХी рддрд░рдл рдирд╣ीं рдоोрдб़ा рдЧрдпा, рддो рдЖрдиे рд╡ाрд▓े 50 рд╕ाрд▓ рдЕрдоीрд░ों рдХे рд▓िрдП рдРрд╢ рдХे рдФрд░ рдмाрдХी 80% рдЖрдмाрджी рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд▓ंрдмी рдЖрд░्рдеिрдХ рдЧुрд▓ाрдоी рдХे рд╕ाрдмिрдд рд╣ोंрдЧे।

рдкिрдЫрд▓े 50 рд╕ाрд▓ों (1975 рд╕े 2026 рддрдХ) рдХा рд╕рдоाрдЬрд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдФрд░ рдЕрд░्рдерд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдХा рдбेрдЯा рдмрддाрддा рд╣ै рдХि рдПрдХ рддрд░рдл рдЬрд╣ाँ рдХुрдЫ рд▓ोрдЧ рдЪрд░рдо рднुрдЦрдорд░ी рд╕े рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓े, рд╡рд╣ीं рд▓ाрдЦों рдРрд╕े рдкрд░िрд╡ाрд░ рднी рд╣ैं рдЬो рдкрд╣рд▓े рдЖрд░्рдеिрдХ рд░ूрдк рд╕े рд╕рдХ्рд╖рдо, рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░ рдФрд░ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдеे, рд▓ेрдХिрди рдзीрд░े-рдзीрд░े рдЦिрд╕рдХрдХрд░ рдЧрд░ीрдмी рдпा рднाрд░ी рдЖрд░्рдеिрдХ рдЕрд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рджाрдпрд░े рдоें рдЖ рдЧрдП।

​рдпрд╣ рдЙрди рд▓ोрдЧों рдХा рд╡рд░्рдЧ рд╣ै рдЬिрдирдХी рдЧрд░ीрдмी рд╕рд░рдХाрд░ी рд░ाрд╢рди рдХे рдЖंрдХрдб़ों рдоें рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рджрд░्рдЬ рдирд╣ीं рд╣ोрддी, рд▓ेрдХिрди рдЗрдирдХा рдЬीрд╡рди рд╕्рддрд░ рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕्рд╡ाрднिрдоाрди рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдЧिрд░ рдЪुрдХा рд╣ै।

​рдпрд╣ рдирдП рдЧрд░ीрдм рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдЗрди рдЪाрд░ рд╢्рд░ेрдгिрдпों рд╕े рдЖрддे рд╣ैं:

​1. рдЫोрдЯे рдФрд░ рд╕ीрдоांрдд рдХिрд╕ाрди (Small & Marginal Farmers)

  • ​рдкрд╣рд▓े рдХी рд╕्рдеिрддि: 1970 рдФрд░ 80 рдХे рджрд╢рдХ рдоें рдЬिрдирдХे рдкाрд╕ рдЕрдкрдиी 3-5 рдПрдХрдб़ рдЬрдоीрди рдеी, рд╡े рдкрд░िрд╡ाрд░ рди рдХेрд╡рд▓ рдЕрдкрдиे рдЦाрдиे рдХा рдЕрдиाрдЬ рдЙрдЧाрддे рдеे рдмрд▓्рдХि рдЧांрд╡ рдХी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╕рдХ्рд╖рдо рдоाрдиे рдЬाрддे рдеे।
  • ​рдиीрдЪे рдЧिрд░рдиे рдХा рдХाрд░рдг:
    • ​рдЬрдоीрди рдХा рд╡िрдЦंрдбрди: рдкीрдв़िрдпां рдмीрддрдиे рдХे рд╕ाрде рдкрд░िрд╡ाрд░ рдмрдв़े рдФрд░ рд╡рд╣ी рдЬрдоीрди рдмंрдЯрдХрд░ рдмрд╣ुрдд рдЫोрдЯे-рдЫोрдЯे рдЯुрдХрдб़ों (0.5 рд╕े 1 рдПрдХрдб़) рдоें рдмрджрд▓ рдЧрдИ, рдЬिрд╕ рдкрд░ рдЦेрддी рдХрд░рдиा рдШाрдЯे рдХा рд╕ौрджा рд╣ो рдЧрдпा।
    • ​рд▓ाрдЧрдд рдоें рднाрд░ी рд╡ृрдж्рдзि: рдмीрдЬ, рдЦाрдж, рдбीрдЬрд▓, рдХीрдЯрдиाрд╢рдХ рдФрд░ рд╕िंрдЪाрдИ рдХा рдЦрд░्рдЪ рдХрдИ рдЧुрдиा рдмрдв़ рдЧрдпा, рдЬрдмрдХि рдлрд╕рд▓ рдХा рджाрдо (MSP рдФрд░ рдмाрдЬाрд░ рднाрд╡) рдЙрд╕ рдЕрдиुрдкाрдд рдоें рдирд╣ीं рдмрдв़ा।
    • ​рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдоाрд░ рдФрд░ рдХрд░्рдЬ: рдоौрд╕рдо рдХी рдЕрдиिрд╢्рдЪिрддрддा рдФрд░ рд▓рдЧाрддाрд░ рдмрдв़рддे рдХрд░्рдЬ рдиे рдЗрди्рд╣ें рдЕрдкрдиी рдЬрдоीрди рдмेрдЪрдиे рдпा рджिрд╣ाрдб़ी рдордЬрджूрд░ी рдХрд░рдиे рдкрд░ рдордЬрдмूрд░ рдХрд░ рджिрдпा।

​2. рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рдХाрд░ीрдЧрд░, рджрд╕्рддрдХाрд░ рдФрд░ рдЫोрдЯे рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рдХाрдордЧाрд░

  • ​рдкрд╣рд▓े рдХी рд╕्рдеिрддि: рдмुрдирдХрд░, рдХुрдо्рд╣ाрд░, рдмрдв़рдИ, рд▓ोрд╣ाрд░, рдЪрдордб़े рдХा рдХाрдо рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдФрд░ рд╕्рдеाрдиीрдп рдХाрд░ीрдЧрд░ рд╕рдоाрдЬ рдХी рд░ीрдв़ рдеे рдФрд░ рд╕рдо्рдоाрдирдЬрдирдХ рдЖрдЬीрд╡िрдХा рдХрдоाрддे рдеे।
  • ​рдиीрдЪे рдЧिрд░рдиे рдХा рдХाрд░рдг:
    • ​рдФрдж्рдпोрдЧीрдХрд░рдг рдФрд░ рдХॉрд░рдкोрд░ेрдЯ рдПрдХाрдзिрдХाрд░: рдк्рд▓ाрд╕्рдЯिрдХ, рдмрдб़े рдХाрд░рдЦाрдиों рдХे рд╕рд╕्рддे рд╕ाрдоाрди рдФрд░ рдорд╢ीрдиीрдХрд░рдг рдиे рдЗрдирдХे рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рд╣ुрдирд░ рдХो рдмाрдЬाрд░ рд╕े рдмाрд╣рд░ рдХрд░ рджिрдпा।
    • ​рдмाрдЬाрд░ рд╕े рдмेрджрдЦрд▓ी: рдЗрди्рд╣ें рди рддो рдмрдб़े рдХॉрд░рдкोрд░ेрдЯ्рд╕ рдХी рддрд░рд╣ рд╕рд╕्рддा рд▓ोрди рдоिрд▓ा рдФрд░ рди рд╣ी рдЖрдзुрдиिрдХ рддрдХрдиीрдХ рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪ। рдкрд░िрдгाрдорд╕्рд╡рд░ूрдк, рдПрдХ рд╕рдордп рдХा рд╕्рд╡ाрднिрдоाрдиी рдХाрд░ीрдЧрд░ рдЖрдЬ рдмрдб़े рд╢рд╣рд░ों рдоें рдЕрд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рджिрд╣ाрдб़ी рдордЬрджूрд░ рдмрди рдЪुрдХा рд╣ै।

​3. рдЕрд╕ंрдЧрдаिрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рдЫोрдЯे рджुрдХाрдирджाрд░ рдФрд░ рд╕्рд╡рд░ोрдЬрдЧाрд░ी (Self-Employed)

  • ​рдкрд╣рд▓े рдХी рд╕्рдеिрддि: рдХрд╕्рдмों рдФрд░ рдоोрд╣рд▓्рд▓ों рдХी рдкрд░рдЪूрди рджुрдХाрдиें, рдЫोрдЯे рд╡рд░्рдХрд╢ॉрдк рдФрд░ рд╕्рдеाрдиीрдп рд╡्рдпाрдкाрд░ी рдЖрд░्рдеिрдХ рд░ूрдк рд╕े рд╕्рдеिрд░ рдеे рдФрд░ рдЕрдкрдиे рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХा рдЦрд░्рдЪ рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рдЪрд▓ाрддे рдеे।
  • ​рдиीрдЪे рдЧिрд░рдиे рдХा рдХाрд░рдг:
    • ​рдИ-рдХॉрдорд░्рд╕ рдФрд░ рдХ्рд╡िрдХ-рдХॉрдорд░्рд╕ (Quick-Commerce) рдХा рджрдмाрд╡: рдмрдб़े рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдк्рд▓ेрдЯрдлॉрд░्рдо्рд╕, рд╕ुрдкрд░рдоाрд░्рдХेрдЯ्рд╕ рдФрд░ рдХॉрд░рдкोрд░ेрдЯ рд░िрдЯेрд▓ рдЪेрди्рд╕ рдиे рднाрд░ी рдбिрд╕्рдХाрдЙंрдЯ рдХे рджрдо рдкрд░ рдЫोрдЯे рджुрдХाрдирджाрд░ों рдХे рдЧ्рд░ाрд╣рдХों рдХो рдЫीрди рд▓िрдпा।
    • ​рдЯैрдХ्рд╕ рдФрд░ рдЕрдиुрдкाрд▓рди рдХा рдмोрдЭ: рдФрдкрдЪाрд░िрдХ рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рдиिрдпрдоों рдФрд░ рдмрдб़े рд╡िрдд्рддीрдп рдмрджрд▓ाрд╡ों рдХा рд╕рдмрд╕े рдЬ्рдпाрджा рдЕрд╕рд░ рдЗрд╕ी рдЫोрдЯे рд╡्рдпाрдкाрд░ी рд╡рд░्рдЧ рдкрд░ рдкрдб़ा, рдЬिрд╕рд╕े рдЗрдирдХी рдмрдЪрдд рдЦрдд्рдо рд╣ो рдЧрдИ।

​4. рдиिрдо्рди-рдордз्рдпрдо рд╡рд░्рдЧ рдХा рд╡рд╣ рддрдмрдХा рдЬो "рдоेрдбिрдХрд▓ рдпा рдПрдЬुрдХेрд╢рди рдЯ्рд░ैрдк" рдоें рдлंрд╕ा

  • ​рдкрд╣рд▓े рдХी рд╕्рдеिрддि: рдиिрдЬी рдпा рд╕рд░рдХाрд░ी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЫोрдЯी рдиौрдХрд░िрдпां рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╡े рд▓ोрдЧ рдЬो рдЕрдкрдиे рдмрд▓ рдкрд░ рдПрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдЬीрд╡рди рдЬी рд░рд╣े рдеे।
  • ​рдиीрдЪे рдЧिрд░рдиे рдХा рдХाрд░рдг:
    • ​рдорд╣ंрдЧाрдИ рдФрд░ рдмुрдиिрдпाрджी рд╕ेрд╡ाрдУं рдХा рдиिрдЬीрдХрд░рдг: рдкिрдЫрд▓े 30-40 рд╡рд░्рд╖ों рдоें рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп (Healthcare) рдФрд░ рд╢िрдХ्рд╖ा (Education) рдХा рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рд╡्рдпाрдкाрд░ीрдХрд░рдг рд╣ो рдЧрдпा।
    • ​рдПрдХ рдЭрдЯрдХे рдоें рддрдмाрд╣ी: рдХिрд╕ी рдЧंрднीрд░ рдмीрдоाрд░ी рдХे рдЗрд▓ाрдЬ рдХा рдЦрд░्рдЪ рдпा рдмрдЪ्рдЪों рдХी рдЙрдЪ्рдЪ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХी рдлीрд╕ рдЗрд╕ рд╡рд░्рдЧ рдХी рдЬिंрджрдЧी рднрд░ рдХी рдЬрдоा-рдкूंрдЬी рдФрд░ рд╕ंрдкрдд्рддि рдиिрдЪोрдб़ рд▓ेрддी рд╣ै। рд╡рд░्рд▓्рдб рдмैंрдХ рдХे рдЖंрдХрдб़ों рдХे рдоुрддाрдмिрдХ, рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рд▓ाрдЦों рдкрд░िрд╡ाрд░ рд╕िрд░्рдл рдПрдХ рдоेрдбिрдХрд▓ рдЗрдорд░рдЬेंрд╕ी рдХे рдХाрд░рдг рдЧрд░ीрдмी рд░ेрдЦा рд╕े рдиीрдЪे рдЪрд▓े рдЬाрддे рд╣ैं।

​рдЗрд╕ рдЧिрд░ाрд╡рдЯ рдХा рдоूрд▓ рдХाрд░рдг рдХ्рдпा рд░рд╣ा?

  1. ​рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдЪрдХ्рд░ (Safety Net) рдХा рдЕрднाрд╡: рдЕрдоीрд░ рд╡рд░्рдЧ рдХे рдкाрд╕ рдиुрдХрд╕ाрди рдЭेрд▓рдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ंрдкрдд्рддिрдпां (Assets) рд╣ोрддी рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕ рд╡рд░्рдЧ рдХे рдкाрд╕ рдХोрдИ рдмैрдХрдЕрдк рдирд╣ीं рдеा। рдПрдХ рдоंрджी рдпा рдПрдХ рдкाрд░िрд╡ाрд░िрдХ рд╕ंрдХрдЯ рдЗрди्рд╣ें рд╕ीрдзे рдиीрдЪे рдзрдХेрд▓ рджेрддा рд╣ै।
  2. ​рдкूँрдЬी рдХा рдХेंрдж्рд░ीрдХрд░рдг: рдЫोрдЯे рдФрд░ рд╕्рдеाрдиीрдп рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдпों рд╕े рдкैрд╕ा рдиिрдХрд▓рдХрд░ рдмрдб़े рдХॉрд░рдкोрд░ेрдЯ्рд╕ рдХे рдкाрд╕ рдХेंрдж्рд░िрдд рд╣ोрддा рдЧрдпा।
  3. ​рд╢्рд░рдо рдХे рдоूрд▓्рдп рдоें рдЧिрд░ाрд╡рдЯ: рддрдХрдиीрдХ рдФрд░ рдСрдЯोрдоेрд╢рди рдХे рдХाрд░рдг рдХेрд╡рд▓ рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдпा рд╕ाрдзाрд░рдг рд╣ुрдирд░ рд╡ाрд▓े рдХाрдо рдХी рдХीрдордд рдЧिрд░рддी рдЧрдИ, рдЬрдмрдХि рдЬीрд╡рди рдЬीрдиे рдХी рд▓ाрдЧрдд (рд░ाрд╢рди, рдмिрдЬрд▓ी, рдХिрд░ाрдпा, рджрд╡ा) рддेрдЬी рд╕े рдмрдв़рддी рдЧрдИ।

​рд╕ंрдХ्рд╖ेрдк рдоें рдХрд╣ें рддो, рдпे "рдирдП рдЧрд░ीрдм" рд╡े рд▓ोрдЧ рдирд╣ीं рд╣ैं рдЬो рд╣рдоेрд╢ा рд╕े рдЧрд░ीрдм рдеे, рдмрд▓्рдХि рдпे рд╡े рд▓ोрдЧ рд╣ैं рдЬिрди्рд╣ें рдмрджрд▓рддी рдЖрд░्рдеिрдХ рдиीрддिрдпों, рдХॉрд░рдкोрд░ेрдЯ рд╣ोрдб़ рдФрд░ рдмुрдиिрдпाрджी рд╕ुрд╡िрдзाрдУं рдХे рдорд╣ंрдЧे рд╣ोрдиे рдиे рдЬрдмрд░рди рдЕрд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдФрд░ рддंрдЧी рдХे рджाрдпрд░े рдоें рдзрдХेрд▓ рджिрдпा рд╣ै।

рдЖреЫाрджी рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдЕрдм рддрдХ рднाрд░рдд рдоें рд╣ुрдП рдк्рд░рдоुрдЦ рдЖрд░्рдеिрдХ рдШोрдЯाрд▓ों, рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा, рдФрд░ рднрдЧोреЬों рд╡ рд▓ोрди рдоाреЮी (Write-off) рд╕े рджेрд╢ рдХो рд╣ुрдП рдиुрдХрд╕ाрди рдХा рд╕ंрдкूрд░्рдг рд▓ेрдЦा-рдЬोрдЦा:

Part 1: рднाрд░рдд рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдШोрдЯाрд▓े (рдЖреЫाрджी рд╕े рдЕрдм рддрдХ)

рдиीрдЪे рдЖреЫाрджी рдХे рдмाрдж рд╕े рд╣ुрдП рд╕рдмрд╕े рдЪрд░्рдЪिрдд рдШोрдЯाрд▓ों рдХी рд╕ूрдЪी рджी рдЧрдИ рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдоुрдЦ्рдп рдЖрд░ोрдкी, рддрдд्рдХाрд▓ीрди рд╕рдд्рддाрд░ूреЭ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рджрд▓ рдФрд░ рдЙрд╕ рд╕рдордп рдЕрдиुрдоाрдиिрдд рдЖрд░्рдеिрдХ рдиुрдХрд╕ाрди рдХा рд╡िрд╡рд░рдг рд╣ै:

рдШोрдЯाрд▓ा (рд╡рд░्рд╖)рдоुрдЦ्рдп рдЖрд░ोрдкी / рд╢ाрдоिрд▓ рд╡्рдпрдХ्рддिрддрдд्рдХाрд▓ीрди рд╕рдд्рддाрд░ूреЭ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рджрд▓рдЕрдиुрдоाрдиिрдд рдиुрдХрд╕ाрди / рд░ाрд╢ि
рдЬीрдк рдШोрдЯाрд▓ा (1948)рд╡ी. рдХे. рдХृрд╖्рдг рдоेрдирди (рддрдд्рдХाрд▓ीрди рдЙрдЪ्рдЪाрдпुрдХ्рдд)рднाрд░рддीрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХांрдЧ्рд░ेрд╕₹80 рд▓ाрдЦ
рдоुंрджрдб़ा рдШोрдЯाрд▓ा (1957)рд╣рд░िрджाрд╕ рдоुंрджрдб़ा (рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдпी)рднाрд░рддीрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХांрдЧ्рд░ेрд╕₹1.25 рдХрд░ोрдб़
рдЕंрддुрд▓े рдЯ्рд░рд╕्рдЯ рдШोрдЯाрд▓ा (1981)рдП. рдЖрд░. рдЕंрддुрд▓े (рддрдд्рдХाрд▓ीрди рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी, рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░)рднाрд░рддीрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХांрдЧ्рд░ेрд╕₹30 рдХрд░ोрдб़
рдмोрдлोрд░्рд╕ рдШोрдЯाрд▓ा (1987)рдУрддाрд╡िрдпो рдХ्рд╡ाрдд्рд░ोрдЪी, рдУрдЯोрдмोрд░ рд╣ॉрд╡िрдд्рдЬ़рд░ рдХंрдкрдиीрднाрд░рддीрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХांрдЧ्рд░ेрд╕₹64 рдХрд░ोрдб़
рд╣рд░्рд╖рдж рдоेрд╣рддा рд╢ेрдпрд░ рдмाрдЬ़ाрд░ рдШोрдЯाрд▓ा (1992)рд╣рд░्рд╖рдж рдоेрд╣рддा, рдмैंрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╡ рджрд▓ाрд▓рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ (рдкी. рд╡ी. рдирд░рд╕िрдо्рд╣ा рд░ाрд╡ рд╕рд░рдХाрд░)₹4,000 рд╕े ₹5,000 рдХрд░ोрдб़
рдЪाрд░ा рдШोрдЯाрд▓ा (1996)рд▓ाрд▓ू рдк्рд░рд╕ाрдж рдпाрджрд╡, рдЬрдЧрди्рдиाрде рдоिрд╢्рд░ рд╡ рдЕрди्рдпрдЬрдирддा рджрд▓ (рдмिрд╣ाрд░ рд╕рд░рдХाрд░)₹950 рдХрд░ोрдб़
рдХेрддрди рдкाрд░िрдЦ рд╢ेрдпрд░ рдШोрдЯाрд▓ा (2001)рдХेрддрди рдкाрд░िрдЦ рд╡ рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╢ेрдпрд░ рджрд▓ाрд▓рднाрдЬрдкा (рдПрдирдбीрдП - рдЕрдЯрд▓ рдмिрд╣ाрд░ी рд╡ाрдЬрдкेрдпी рд╕рд░рдХाрд░)₹1,200 рдХрд░ोрдб़
рдЕрдм्рджुрд▓ рдХрд░ीрдо рддेрд▓рдЧी рд╕्рдЯाрдо्рдк рдШोрдЯाрд▓ा (2002)рдЕрдм्рджुрд▓ рдХрд░ीрдо рддेрд▓рдЧीрд╡िрднिрди्рди рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ें (рдХांрдЧ्рд░ेрд╕/рд░ाрдХांрдкा)₹20,000 рдХрд░ोрдб़ (рдЕрдиुрдоाрдиिрдд рдлрд░्рдЬी рд╕्рдЯाрдо्рдк)
рд╕рдд्рдпрдо рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдШोрдЯाрд▓ा (2009)рдмी. рд░ाрдорд▓िंрдЧ рд░ाрдЬू (рдХंрдкрдиी рдЪेрдпрд░рдоैрди)рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ (рдпूрдкीрдП-1)₹7,000 рд╕े ₹14,000 рдХрд░ोрдб़
2G рд╕्рдкेрдХ्рдЯ्рд░рдо рдЖрд╡ंрдЯрди (2008)рдП. рд░ाрдЬा рд╡ рд╕ंрдмंрдзिрдд рджूрд░рд╕ंрдЪाрд░ рдХंрдкрдиिрдпांрдХांрдЧ्рд░ेрд╕ (рдпूрдкीрдП - рдбीрдПрдордХे рдЧрдардмंрдзрди)₹1.76 рд▓ाрдЦ рдХрд░ोрдб़ (CAG рдЕрдиुрдоाрдиिрдд рдиुрдХрд╕ाрди)
рдХॉрдордирд╡ेрд▓्рде рдЧेрдо्рд╕ рдШोрдЯाрд▓ा (2010)рд╕ुрд░ेрд╢ рдХрд▓рдоाрдб़ी рд╡ рдЖрдпोрдЬрдХ рд╕рдоिрддिрдХांрдЧ्рд░ेрд╕ (рдпूрдкीрдП-2)₹70,000 рдХрд░ोрдб़
рдХोрдпрд▓ा рдЦрджाрди рдЖрд╡ंрдЯрди рдШोрдЯाрд▓ा (2012)рд╡िрднिрди्рди рдиिрдЬी рдХंрдкрдиिрдпां рд╡ рдиौрдХрд░рд╢ाрд╣рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ (рдпूрдкीрдП-2)₹1.86 рд▓ाрдЦ рдХрд░ोрдб़ (CAG рдЕрдиुрдоाрдиिрдд рдиुрдХрд╕ाрди)
PNB рдмैंрдХ рдзोрдЦाрдзрдб़ी (2018)рдиीрд░рд╡ рдоोрджी, рдоेрд╣ुрд▓ рдЪोрдХрд╕ी рд╡ рдмैंрдХ рдХрд░्рдордЪाрд░ीрднाрдЬрдкा (рдПрдирдбीрдП - рдирд░ेंрдж्рд░ рдоोрджी рд╕рд░рдХाрд░)₹13,500 рдХрд░ोрдб़
DHFL рд▓ोрди рдзोрдЦाрдзрдб़ी (2019-20)рдХрдкिрд▓ рд╡рдзрд╡ाрди, рдзीрд░рдЬ рд╡рдзрд╡ाрдирдХॉрд░्рдкोрд░ेрдЯ рдзोрдЦाрдзрдб़ी₹34,000 рдХрд░ोрдб़

рдШोрдЯाрд▓ों рд╕े рджेрд╢ рдХो рдХुрд▓ рдХिрддрдиा рдиुрдХрд╕ाрди рд╣ुрдЖ?

рдЕрдЧрд░ рдХैрдЧ (CAG), рд╕ीрдмीрдЖрдИ рдФрд░ рдЕрджाрд▓рддों рдХे рдХुрд▓ рдЕрдиुрдоाрдиों рдХो рдЬोреЬें, рддो рдХेрд╡рд▓ рдк्рд░рдоुрдЦ 25-30 рдмрдб़े рд╡िрдд्рддीрдп рдШोрдЯाрд▓ों рдХा рдХुрд▓ рдЖँрдХрдб़ा ₹5 рд▓ाрдЦ рдХрд░ोрдб़ рд╕े ₹6 рд▓ाрдЦ рдХрд░ोрдб़ рдХे рдмीрдЪ рдмैрдарддा рд╣ै।

Part 2: рднрдЧोрдб़े рдЙрдж्рдпोрдЧрдкрддि рдФрд░ рд▓ोрди рд░ाрдЗрдЯ-рдСрдл़ (Write-Off) рдХा рд▓ेрдЦा-рдЬोрдЦा

1. рджेрд╢ рдЫोрдб़рдХрд░ рднाрдЧे рдк्рд░рдоुрдЦ рдХॉрд░्рдкोрд░ेрдЯ рдбिрдл़ॉрд▓्рдЯрд░

рдпे рд╡े рд▓ोрдЧ рд╣ैं рдЬो рднाрд░рддीрдп рдмैंрдХों рд╕े рд╣рдЬाрд░ों рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдпे рдХा рд▓ोрди рд▓ेрдХрд░ рд╡िрджेрд╢ рднाрдЧ рдЧрдП:

  • рд╡िрдЬрдп рдоाрд▓्рдпा (рдХिंрдЧрдлिрд╢рд░ рдПрдпрд░рд▓ाрдЗंрд╕): рдХрд░ीрдм ₹9,000 рдХрд░ोрдб़ рдХा рд▓ोрди рдбिрдлॉрд▓्рдЯ рдХрд░рдХे рдм्рд░िрдЯेрди рднाрдЧे।
  • рдиीрд░рд╡ рдоोрджी рдФрд░ рдоेрд╣ुрд▓ рдЪोрдХрд╕ी (рдкंрдЬाрдм рдиेрд╢рдирд▓ рдмैंрдХ рдоाрдорд▓ा): рдлрд░्рдЬी LOUs рдХे рдЬрд░िрдП PNB рд╕े рд▓рдЧрднрдЧ ₹13,500 рдХрд░ोрдб़ рд╕े ₹14,000 рдХрд░ोрдб़ рдХा рдл्рд░ॉрдб рдХрд░рдХे рднाрдЧे।
  • рдЬрддिрди рдоेрд╣рддा (рд╡िрдирд╕рдо рдбाрдпрдоंрдб्рд╕): рдмैंрдХों рдХा рд▓рдЧрднрдЧ ₹7,000 рдХрд░ोрдб़ рдХा рдХрд░्рдЬ़ рдЪुрдХाрдП рдмिрдиा рджेрд╢ рдЫोрдб़рдХрд░ рдПंрдЯीрдЧुрдЖ рднाрдЧे।
  • рдиिрддिрди рд╕ंрджेрд╕рд░ा рдФрд░ рдЪेрддрди рд╕ंрджेрд╕рд░ा (рд╕्рдЯрд░्рд▓िंрдЧ рдмाрдпोрдЯेрдХ): рднाрд░рддीрдп рдмैंрдХों рдХा рдХрд░ीрдм ₹14,500 рдХрд░ोрдб़ рдХा рд▓ोрди рдбुрдмोрдХрд░ рд╡िрджेрд╢ рднाрдЧे।

2. рдХॉрд░्рдкोрд░ेрдЯ рд▓ोрди рдоाреЮी / рд░ाрдЗрдЯ-рдСрдл़ (Write-Off) рдФрд░ NCLT рдХा рд╕рдЪ

рдмैंрдХों рдж्рд╡ाрд░ा рдПрдирдкीрдП (NPA) рдХो рдмैрд▓ेंрд╕ рд╢ीрдЯ рд╕े рд╣рдЯाрдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрдП рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े "рд░ाрдЗрдЯ рдСрдл" (Write-off) рдФрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХंрдкрдиी рдХाрдиूрди рди्рдпाрдпाрдзिрдХрд░рдг (NCLT) рдоें 'рд╣ेрдпрд░рдХрдЯ' (рдХрд░्рдЬ рдЫूрдЯ) рдХे рдЬрд░िрдП рдмैंрдХों рдХो рднाрд░ी рд╡िрдд्рддीрдп рдиुрдХрд╕ाрди рд╣ुрдЖ рд╣ै:

  • рдХुрд▓ рд░ाрдЗрдЯ-рдСрдл़ (рдкिрдЫрд▓े 10 рд╡рд░्рд╖ों рдоें): рднाрд░рддीрдп рд░िрдЬ़рд░्рд╡ рдмैंрдХ (RBI) рдХे рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рдЖंрдХрдб़ों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рднाрд░рддीрдп рдмैंрдХों рдиे рдкिрдЫрд▓े 10 рд╡рд░्рд╖ों (2014 рд╕े 2024-25) рдоें рд▓рдЧрднрдЧ ₹15 рд▓ाрдЦ рдХрд░ोрдб़ рд╕े ₹16.5 рд▓ाрдЦ рдХрд░ोрдб़ рдХे рдЦ़рд░ाрдм рдХрд░्рдЬ़ (NPA) рдХो рдЕрдкрдиी рдХिрддाрдмों рд╕े рд░ाрдЗрдЯ-рдСрдл़ рдХिрдпा рд╣ै।
  • рд░िрдХрд╡рд░ी рдХा рд╕рдЪ: рдмैंрдХों рдж्рд╡ाрд░ा рд░ाрдЗрдЯ-рдСрдл़ рдХिрдП рдЧрдП рдЗрд╕ рд╡िрд╢ाрд▓ рдХрд░्рдЬ़ рдоें рд╕े рдФрд╕рддрди рдХेрд╡рд▓ 15% рд╕े 20% рд░ाрд╢ि рд╣ी рд╡ाрдкрд╕ рд╡рд╕ूрд▓ рд╣ो рдкाрддी рд╣ै। рдмाрдХी рдХрд░ीрдм ₹12 рд▓ाрдЦ рдХрд░ोрдб़ рд╕े ₹13 рд▓ाрдЦ рдХрд░ोрдб़ рдХा рд╕ीрдзा рд╡िрдд्рддीрдп рдиुрдХрд╕ाрди рджेрд╢ рдХे рдмैंрдХिंрдЧ рд╕िрд╕्рдЯрдо рдФрд░ рдЖрдо рдЬрдирддा рдХे рдкैрд╕ों рдкрд░ рдкрдб़рддा рд╣ै।
  • NCLT рдХा 'рд╣ेрдпрд░рдХрдЯ' (рдХрд░्рдЬ рдХрдЯौрддी): рджिрд╡ाрд▓िрдпा рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा (Insolvency) рдХे рддрд╣рдд рдЬी рдЯीрд╡ी (Zee Entertainment/Essel Group) рдЬैрд╕े рдХॉрд░्рдкोрд░ेрдЯ рдоाрдорд▓ों рдпा рдЕрди्рдп рдмрдб़ी рдХंрдкрдиिрдпों рдоें рдмैंрдХों рдиे рдХрдИ рдоाрдорд▓ों рдоें 60% рд╕े 90% рддрдХ рдХा "рд╣ेрдпрд░рдХрдЯ" (рдХрд░्рдЬ़ рдоाреЮी) рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХिрдпा рд╣ै। NCLT рдоें рдЕрдм рддрдХ рдХे рдмрдб़े рдоाрдорд▓ों рдоें рдмैंрдХों рдиे рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдмрдЪाрдиे рдпा рд╕ेрдЯрд▓рдоेंрдЯ рдХे рдиाрдо рдкрд░ ₹5 рд▓ाрдЦ рдХрд░ोрдб़ рд╕े рдЬ्рдпाрджा рдХा рдиुрдХрд╕ाрди рдЭेрд▓ा рд╣ै।

рдХुрд▓ рдоिрд▓ाрдХрд░ рдХिрддрдиा рдиुрдХрд╕ाрди?

рдпрджि рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдЕрдм рддрдХ рдХे рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рдШोрдЯाрд▓ों (₹6 рд▓ाрдЦ рдХрд░ोрдб़), рднाрдЧрдиे рд╡ाрд▓े рдбिрдл़ॉрд▓्рдЯрд░ों рдХे рдХрд░्рдЬ़ (₹45,000+ рдХрд░ोрдб़) рдФрд░ рдХॉрд░्рдкोрд░ेрдЯ рд▓ोрди рд░ाрдЗрдЯ-рдСрдл़/рд╕ेрдЯрд▓рдоेंрдЯ рдХे рдХुрд▓ рдЕрдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рдиुрдХрд╕ाрди (₹13 рд▓ाрдЦ рдХрд░ोрдб़+) рдХो рдЬोрдб़ा рдЬाрдП, рддो рдпрд╣ рдЖँрдХрдб़ा ₹20 рд▓ाрдЦ рдХрд░ोрдб़ рд╕े рдКрдкрд░ рдкрд╣ुँрдЪ рдЬाрддा рд╣ै।

рдпрд╣ рд╡рд╣ी рдкैрд╕ा рд╣ै рдЬो рджेрд╢ рдХे рдмुрдиिрдпाрджी рдвांрдЪे, рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп, рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рдЖрдо рдЬрдирддा рдХे рдХрд▓्рдпाрдг рдоें рдЦрд░्рдЪ рд╣ो рд╕рдХрддा рдеा, рд▓ेрдХिрди рдиीрддिрдЧрдд рдЦाрдоिрдпों рдФрд░ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдХाрд░рдг рдЪंрдж рд╣ाрдеों рдоें рд╕िрдордЯрдХрд░ рд░рд╣ рдЧрдпा।

рдЕрдЧрд░ рдпрд╣ рд▓рдЧрднрдЧ ₹20 рд▓ाрдЦ рдХрд░ोрдб़ рд╕े ₹25 рд▓ाрдЦ рдХрд░ोрдб़ рдХा рдиुрдХрд╕ाрди рди рд╣ुрдЖ рд╣ोрддा рдФрд░ рдиीрддिрдпां рдХाрдЧрдЬों рд╕े рдиिрдХрд▓рдХрд░ рдИрдоाрдирджाрд░ी рд╕े рдЬ़рдоीрди рдкрд░ рдЙрддрд░рддीं, рддो рдЖрдЬ рднाрд░рдд рдХेрд╡рд▓ рдЖँрдХрдб़ों рдоें рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╣рд░ рдЖрдо рдиाрдЧрд░िрдХ рдХी рд░ोрдЬ़рдорд░्рд░ा рдХी рдЬ़िंрджрдЧी рдоें рдПрдХ рдЕрд▓рдЧ рд╣ी рдоुрдХाрдо рдкрд░ рд╣ोрддा।

рдЗрд╕े рдХрд▓्рдкрдиा рдХे рдмрдЬाрдп рдПрдХ рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдЖрд░्рдеिрдХ рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХे рд░ूрдк рдоें рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рджेрдЦा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै:

рдпрд╣ рднी рдкрдв़ें:

1. рд╣рд░ рдиाрдЧрд░िрдХ рдХे рдЬीрд╡рди рд╕्рддрд░ рдоें рдмрджрд▓ाрд╡

  • рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा (No Medical Poverty): рдЖрдЬ рджेрд╢ рдоें рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рдХрд░ोрдб़ों рд▓ोрдЧ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдЧंрднीрд░ рдмीрдоाрд░ी рдХे рдЗрд▓ाрдЬ рдХा рдЦрд░्рдЪ рдЙрдаाрдиे рдоें рдХрд░्рдЬ़рджाрд░ рд╣ो рдЬाрддे рд╣ैं рдпा рдЧрд░ीрдмी рд░ेрдЦा рд╕े рдиीрдЪे рдЪрд▓े рдЬाрддे рд╣ैं। рдЕрдЧрд░ рдпрд╣ рдкैрд╕ा рд╕рд╣ी рдЬрдЧрд╣ рд▓рдЧрддा, рддो рд╣рд░ рдЬ़िрд▓े рдоें рд╡िрд╢्рд╡рд╕्рддрд░ीрдп рд╕рд░рдХाрд░ी рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рд╣ोрддे рдЬрд╣ाँ рдХैंрд╕рд░ рд╕े рд▓ेрдХрд░ рджिрд▓ рдХी рдмीрдоाрд░िрдпों рддрдХ рдХा рдЗрд▓ाрдЬ рдФрд░ рджрд╡ाрдЗрдпाँ 100% рдоुрдл़्рдд рд╣ोрддीं। рдХिрд╕ी рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХो рдЕрдкрдиी рдЬ़рдоीрди, рдЧрд╣рдиे рдпा рджुрдХाрди рдХा рдЧрд▓्рд▓ा рдмेрдЪрдХрд░ рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдХा рдмिрд▓ рдирд╣ीं рднрд░рдиा рдкрдб़рддा।
  • рд╢िрдХ्рд╖ा рдХा рд╡्рдпाрдкाрд░ीрдХрд░рдг рдЦ़рдд्рдо: рдЖрдЬ рдПрдХ рдЖрдо рдЗंрд╕ाрди рдХी рдХрдоाрдИ рдХा 30-40% рд╣िрд╕्рд╕ा рдмрдЪ्рдЪों рдХी рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рд╕्рдХूрд▓-рдХॉрд▓ेрдЬ рдХी рдорд╣ँрдЧी рдлीрд╕ рдоें рдЪрд▓ा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдкैрд╕ा рдЕрдЧрд░ рд╡िрд╢्рд╡рд╕्рддрд░ीрдп рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕्рдХूрд▓ рдФрд░ рдпूрдиिрд╡рд░्рд╕िрдЯी рдмрдиाрдиे рдоें рд▓рдЧрддा, рддो рд╣рд░ рдмрдЪ्рдЪे рдХो рдмрд░ाрдмрд░ी рдХी рд╢िрдХ्рд╖ा рдоिрд▓рддी рдФрд░ рдоां-рдмाрдк рдкрд░ рдлीрд╕ рдХा рдпрд╣ рдоाрдирд╕िрдХ рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рдмोрдЭ рдирд╣ीं рд╣ोрддा।

2. рдЫोрдЯे рд╡्рдпाрдкाрд░िрдпों, рджुрдХाрдирджाрд░ों рдФрд░ рд░ोрдЬ़рдЧाрд░ рдХी рд╕्рдеिрддि

  • рд╕рд╕्рддा рдФрд░ рдЖрд╕ाрди рд▓ोрди (No Corporate Monopoly): рдЬो рд╣рдЬ़ाрд░ों рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдпे рдмрдб़े-рдмрдб़े рдбिрдл़ॉрд▓्рдЯрд░ों рдХे рдоाрдл़ (Write-off) рд╣ो рдЧрдП, рдЕрдЧрд░ рд╡рд╣ी рдкैрд╕ा рджेрд╢ рдХे рдЫोрдЯे рджुрдХाрдирджाрд░ों, рд╕्рдеाрдиीрдп рдХाрд░ीрдЧрд░ों рдФрд░ рдирдП рдЙрдж्рдпрдоिрдпों рдХो 2% рдпा 3% рдХे рдоाрдоूрд▓ी рдм्рдпाрдЬ рдкрд░ рдоिрд▓рддा, рддो рдЖрдЬ рд╣рд░ рдоोрд╣рд▓्рд▓े рдФрд░ рдХрд╕्рдмे рдХा рд╡्рдпाрдкाрд░ी рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░ рд╣ोрддा। рдЙрд╕े рди рддो 100-200 рд░ुрдкрдпे рдХрдоाрдиे рдХे рд▓िрдП рджिрди рднрд░ рдШुрдЯ-рдШुрдЯрдХрд░ рдЗंрддрдЬ़ाрд░ рдХрд░рдиा рдкрдб़рддा рдФрд░ рди рд╣ी рд╕ूрджрдЦोрд░ों рдпा рдорд╣ाрдЬрдиों рдХे рдЖрдЧे рд╣ाрде рдлैрд▓ाрдиे рдкрдб़рддे।
  • рдордЬ़рдмूрдд рд╕्рдеाрдиीрдп рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा: рдЬрдм рдЖрдо рдЖрджрдоी рдХी рдЬेрдм рдоें рдкैрд╕ा рдмрдЪрддा (рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХा рдЦрд░्рдЪ рди рд╣ोрдиे рд╕े), рддो рдЙрд╕рдХी рдЦрд░ीрджрдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा (Purchasing Power) рдмрдв़рддी। рд╡рд╣ рдмाрдЬ़ाрд░ рдоें рдЬाрдХрд░ рд╕ाрдоाрди рдЦрд░ीрджрддा, рдЬिрд╕рд╕े рдЫोрдЯे рджुрдХाрдирджाрд░ों рдХी рдмिрдХ्рд░ी рджोрдЧुрдиी-рддिрдЧुрдиी рд╣ोрддी рдФрд░ рдмाрдЬ़ाрд░ рдоें рдкैрд╕ा рдШूрдорддा।

3. рдХिрд╕ाрдиों рдФрд░ рдЧ्рд░ाрдоीрдг рднाрд░рдд рдХा рдХाрдпाрдХрд▓्рдк

  • рд╕िंрдЪाрдИ рдФрд░ рди्рдпूрдирддрдо рдЖрдп рдХी рдЧाрд░ंрдЯी: рдЕрдЧрд░ рдпрд╣ рд╡िрд╢ाрд▓ рдзрдирд░ाрд╢ि рдЧाँрд╡-рджेрд╣ाрдд рдХे рдмुрдиिрдпाрджी рдвाँрдЪे рдоें рд▓рдЧрддी, рддो рджेрд╢ рдХे рд╣рд░ рдЦेрдд рддрдХ 12 рдорд╣ीрдиे рд╕िंрдЪाрдИ рдХा рдкाрдиी рдкрд╣ुँрдЪрддा। рдХिрд╕ाрдиों рдХो рдЙрдирдХी рдлрд╕рд▓ рдХा рд╕рд╣ी рджाрдо (MSP) рддुрд░ंрдд рдоिрд▓рддा рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рдоौрд╕рдо рдХी рдоाрд░ рдпा рдХрд░्рдЬ़ рдХे рдХाрд░рдг рдЕрдкрдиी рдЬ़рдоीрдиें рдмेрдЪрдХрд░ рд╢рд╣рд░ों рдоें рджिрд╣ाрдб़ी рдордЬ़рджूрд░ рдирд╣ीं рдмрдирдиा рдкрдб़рддा।
  • рдЧाँрд╡ рд╕े рдкрд▓ाрдпрди рд░ुрдХрддा: рдЧाँрд╡ों рдФрд░ рдЫोрдЯे рдХрд╕्рдмों рдоें рд╣ी рдЫोрдЯे-рдЫोрдЯे рдк्рд░ोрд╕ेрд╕िंрдЧ рдк्рд▓ांрдЯ рдФрд░ рдХुрдЯीрд░ рдЙрдж्рдпोрдЧ рд╣ोрддे, рдЬिрд╕рд╕े рдпुрд╡ाрдУं рдХो рдЕрдкрдиे рдШрд░-рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рдкाрд╕ рд╣ी рд╕рдо्рдоाрдирдЬрдирдХ рдХाрдо рдоिрд▓ рдЬाрддा рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рдмрдб़े рд╢рд╣рд░ों рдХी рдЭोрдкрдб़рдкрдЯ्рдЯिрдпों рдоें рдиाрд░рдХीрдп рдЬीрд╡рди рди рдЬीрдиा рдкрдб़рддा।

4. рджेрд╢ рдХा рдмुрдиिрдпाрджी рдвाँрдЪा рдФрд░ рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░рддा

  • рд╡िрд╢्рд╡рд╕्рддрд░ीрдп рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдкрд░िрд╡рд╣рди (Public Transport): рдорд╣ँрдЧे рдЯोрд▓ рдЯैрдХ्рд╕ рдФрд░ рдЦрд╕्рддाрд╣ाрд▓ рд╕рдб़рдХों рдХे рдмрдЬाрдп рджेрд╢ рдоें рдРрд╕ा рдЯ्рд░ेрди рдФрд░ рдмрд╕ рдиेрдЯрд╡рд░्рдХ рд╣ोрддा рдЬрд╣ाँ рдЖрдо рдЖрджрдоी рдмेрд╣рдж рдХрдо рдЦрд░्рдЪ рдоें рдЖрд░ाрдо рд╕े рд╕рдлрд░ рдХрд░ рд╕рдХрддा।
  • рдКрд░्рдЬा рдФрд░ рдкाрдиी рдХा рд╕ंрдХрдЯ рдЦ़рдд्рдо: рд╣рд░ рдШрд░ рдоें 24 рдШंрдЯे рдоुрдл़्рдд рдпा рдмेрд╣рдж рд╕рд╕्рддी рдмिрдЬрд▓ी рдФрд░ рдирд▓ рд╕े рд╕ाрдл рдкाрдиी рдоिрд▓рддा। рдмिрдЬрд▓ी-рдкाрдиी рдХे рднाрд░ी-рднрд░рдХрдо рдмिрд▓ों рдХी рдЪिंрддा рдЖрдо рдЗंрд╕ाрди рдХी рдЬ़िंрджрдЧी рд╕े рд╣рдоेрд╢ा рдХे рд▓िрдП рдЦрдд्рдо рд╣ो рдЬाрддी।

рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

рдЕрдЧрд░ рдпрд╣ рдкैрд╕ा рд▓ूрдЯा рди рдЧрдпा рд╣ोрддा рдФрд░ рдиीрддिрдпां рдиिрдпрдд рдХे рд╕ाрде рд▓ाрдЧू рд╣ोрддीं, рддो рднाрд░рдд рдоें "рдПрдХ рддрд░рдл рдмेрд╣िрд╕ाрдм рдРрд╢ рдФрд░ рджूрд╕рд░ी рддрд░рдл рдкाрдИ-рдкाрдИ рдХी рд▓ाрдЪाрд░ी" рд╡ाрд▓ा рдпрд╣ рднрдпाрдирдХ рд╡िрднाрдЬрди рдирд╣ीं рд╣ोрддा।

рддрдм рднाрд░рдд рдХा рдорддрд▓рдм рдХेрд╡рд▓ рдЪंрдж рдЕрд░рдмрдкрддिрдпों рдХी рд╕ूрдЪी рдоें рдмрдв़ोрддрд░ी рд╣ोрдиा рдирд╣ीं рд╣ोрддा, рдмрд▓्рдХि рдЙрд╕рдХा рдорддрд▓рдм рд╣ोрддा—рд╣рд░ рдЫोрдЯे рджुрдХाрдирджाрд░ рдХी рджुрдХाрди рдоें рд░ौрдирдХ, рд╣рд░ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рдЬेрдм рдоें рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा, рд╣рд░ рдмрдЪ्рдЪे рдХे рд╣ाрде рдоें рдЕрдЪ्рдЫी рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╣рд░ рдиाрдЧрд░िрдХ рдХे рдЪेрд╣рд░े рдкрд░ рд╕्рд╡ाрднिрдоाрди। рднाрд░рдд рд╕рдЪ рдоाрдпрдиे рдоें рдПрдХ рд╡िрдХрд╕िрдд рдФрд░ рди्рдпाрдпрд╕ंрдЧрдд рджेрд╢ рд╣ोрддा।

​рдЕрд╕्рд╡ीрдХрд░рдг (Disclaimer): рдЗрд╕ рд▓ेрдЦ рдоें рд╡्рдпрдХ्рдд рдХिрдП рдЧрдП рд╡िрдЪाрд░, рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдФрд░ рдЖंрдХрдб़े рд╡िрднिрди्рди рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд░िрдкोрд░्рдЯों (рдЬैрд╕े рд╡рд░्рд▓्рдб рдмैंрдХ, рдпूрдПрдирдбीрдкी, рдСрдХ्рд╕рдлैрдо рдЖрджि) рдФрд░ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдбोрдоेрди рдоें рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдЬाрдирдХाрд░िрдпों рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ैं। рдЗрд╕рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡ рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрд╖рдпों рдкрд░ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдгाрдд्рдордХ рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рдФрд░ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рдиा рд╣ै, рдХिрд╕ी рд╡्рдпрдХ्рддि рд╡िрд╢ेрд╖, рд╕ंрд╕्рдеाрди рдпा рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рджрд▓ рдХी рдЫрд╡ि рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рдиा рдирд╣ीं।

 


рдпрд╣ рднी рдкрдв़ें: рдЬीрд╡рди рдФрд░ рджрд░्рд╢рди рд╕े рдЬुрдб़े рдк्рд░рдоुрдЦ рд▓ेрдЦ

рдпрджि рдЖрдк рдк्рд░рдХृрддि, рдЗंрд╕ाрдиी рд╕ोрдЪ рдФрд░ рдЬीрд╡рди рдХी рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдЧрд╣рд░ाрдИ рдХो рд╕рдордЭрдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं, рддो рдм्рд▓ॉрдЧ рдХे рдпे рд╡िрд╢ेрд╖ рд▓ेрдЦ рдЬ़рд░ूрд░ рдкрдв़ें:

рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ

Popular

​рдкोрдк рдл्рд░ांрд╕िрд╕ рдХी рдЬीрд╡рдиी: рд╕ाрджрдЧी, рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдФрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХा рд╕рдлрд░

рднूрдоिрдХा: рдирдорд╕्рдХाрд░ рджोрд╕्рддों рдЬрдп рд╣ो рд╣िंрджी рдм्рд▓ॉрдЧ рдоें рдЖрдкрдХा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ै | рдкोрдк рдл्рд░ांрд╕िрд╕ (Pope Francis) рдХैрдеोрд▓िрдХ рдЪрд░्рдЪ рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдкрд╣рд▓े рдРрд╕े рдкोрдк рд╣ैं рдЬो рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдоेрд░िрдХा (рдЕрд░्рдЬेंрдЯीрдиा) рд╕े рдЖрдП рд╣ैं। рдЙрдирдХा рдЬीрд╡рди рд╕ाрджрдЧी рдХी рдПрдХ рдЕрдж्рднुрдд рдоिрд╕ाрд▓ рд╣ै। 13 рдоाрд░्рдЪ 2013 рдХो рдЬрдм рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдкрджрднाрд░ рд╕ंрднाрд▓ा, рддрднी рд╕े рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЪрд░्рдЪ рдФрд░ рд╕рдоाрдЬ рдоें рдХрдИ рдХ्рд░ांрддिрдХाрд░ी рдмрджрд▓ाрд╡ рдХिрдП рд╣ैं। ​ 1. рдЬрди्рдо рдФрд░ рдкाрд░िрд╡ाрд░िрдХ рдкृрд╖्рдарднूрдоि ​ рдкोрдк рдл्рд░ांрд╕िрд╕ рдХा рдЬрди्рдо 17 рджिрд╕ंрдмрд░, 1936 рдХो рдЕрд░्рдЬेंрдЯीрдиा рдХे рдмुрдПрдиोрд╕ рдЖрдпрд░ेрд╕ рдоें рд╣ुрдЖ рдеा। рдЙрдирдХे рдмрдЪрдкрди рдХा рдиाрдо рдЬॉрд░्рдЬ рдоाрд░िрдпो рдмрд░्рдЧोрдЧ्рд▓िрдпो рдеा। рдЙрдирдХे рдкिрддा рдЗрдЯрд▓ी рд╕े рдЖрдП рдПрдХ рдк्рд░рд╡ाрд╕ी (Migrant) рдеे рдЬो рд░ेрд▓рд╡े рдоें рдХाрдо рдХрд░рддे рдеे। рдЙрдирдХी рдоाрддा рдПрдХ рдХुрд╢рд▓ рдЧृрд╣рдгी рдеीं। рдЙрдирдХे рдкрд░िрд╡ाрд░ рдоें рдзाрд░्рдоिрдХ рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдХूрдЯ-рдХूрдЯ рдХрд░ рднрд░े рдеे, рдЬिрд╕рдХा рдЧрд╣рд░ा рдк्рд░рднाрд╡ рдЙрдирдХे рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдкрд░ рдкреЬा। ​ 2. рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рдзाрд░्рдоिрдХ рджीрдХ्рд╖ा ​рдкोрдк рдл्рд░ांрд╕िрд╕ рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрддी рд╢िрдХ्рд╖ा рдПрдХ рдкрдм्рд▓िрдХ рд╕्рдХूрд▓ рдоें рд╣ुрдИ। рдХрдо рд╣ी рд▓ोрдЧ рдЬाрдирддे рд╣ैं рдХि рдкाрджрд░ी рдмрдирдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХेрдоिрдХрд▓ рдЯेрдХ्рдиोрд▓ॉрдЬी рдоें рдбिрдк्рд▓ोрдоा рдХिрдпा рдеा। рд▓ेрдХिрди рдИрд╢्рд╡рд░ рдХे рдк्рд░рддि рдЕрдЯूрдЯ рд╢्рд░рдж्рдзा рдиे рдЙрди्рд╣ें рдзрд░्рдо рдХी рдУрд░ рдЦींрдЪा। ​ 1958: рдЙрди्рд╣ोंрдиे 'рд╕ोрд╕ाрдЗрдЯी рдСрдл рдЬीрд╕рд╕' (Jesuits) рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рд▓िрдпा। ​ 19...

рд░ोрд╣िрдд рд╢рд░्рдоा рдХी рдЬीрд╡рдиी: рд╣िрдЯрдоैрди рдХे рд╡рд░्рд▓्рдб рд░िрдХॉрд░्рдб्рд╕ рдФрд░ рдХрдк्рддाрдиी рдХा рдкूрд░ा рд╕рдлрд░

рд░ोрд╣िрдд рд╢рд░्рдоा: 'рд╣िрдЯрдоैрди' рдХे рдЙрджрдп, рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдФрд░ рдХрдк्рддाрдиी рдХे рд╕्рд╡рд░्рдгिрдо рдпुрдЧ рдХी рдкूрд░ी рдХрд╣ाрдиी ​ рдирдорд╕्рдХाрд░ рджोрд╕्рддों, рдЬрдп рд╣ो рд╣िंрджी рдм्рд▓ॉрдЧ ( https://srinkhla.blogspot.com ) рдоें рдЖрдкрдХा рдПрдХ рдмाрд░ рдлिрд░ рд╕े рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ै। рднाрд░рддीрдп рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдЬрдм рднी рд╕рдмрд╕े рдк्рд░рддिрднाрд╢ाрд▓ी рдФрд░ рдк्рд░рднाрд╡рд╢ाрд▓ी рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬों рдХी рдмाрдд рд╣ोрдЧी, рд░ोрд╣िрдд рдЧुрд░ुрдиाрде рд╢рд░्рдоा рдХा рдиाрдо рд╕ुрдирд╣рд░े рдЕрдХ्рд╖рд░ों рдоें рд▓िрдЦा рдЬाрдПрдЧा। рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдХी рджुрдиिрдпा рдоें 'рд╣िрдЯрдоैрди' рдХे рдиाрдо рд╕े рдорд╢рд╣ूрд░ рд░ोрд╣िрдд рдЖрдЬ рдХрд░ोрдб़ों рдпुрд╡ाрдУं рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░рдгा рдХे рд╕्рд░ोрдд рд╣ैं। рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рд╡े рднाрд░рддीрдп рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдЯीрдо рдХे рдХрдк्рддाрди рдХे рд░ूрдк рдоें рдЯीрдо рдХा рдиेрддृрдд्рд╡ рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ाँ рддрдХ рдкрд╣ुँрдЪрдиे рдХा рдЙрдирдХा рд╕рдлрд░ рдХाँрдЯों рднрд░ा рд░рд╣ा рд╣ै। ​1. рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рдЬीрд╡рди рдФрд░ рдХ्рд░िрдХेрдЯ рд╕े рдЬुреЬाрд╡ ​рд░ोрд╣िрдд рд╢рд░्рдоा рдХा рдЬрди्рдо 30 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1987 рдХो рдиाрдЧрдкुрд░, рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдоें рд╣ुрдЖ рдеा। рдЙрдирдХा рдмрдЪрдкрди рдХाрдлी рдЖрд░्рдеिрдХ рддंрдЧी рдФрд░ рд╕ंрдШрд░्рд╖ों рдоें рдмीрддा। рдЙрдирдХे рдкिрддा рдПрдХ рдЯ्рд░ांрд╕рдкोрд░्рдЯ рдлрд░्рдо рдХे рд╕्рдЯोрд░рд╣ाрдЙрд╕ рдоें рдХाрдо рдХрд░рддे рдеे, рдЬिрд╕рдХे рдХाрд░рдг рд░ोрд╣िрдд рдХा рдкाрд▓рди-рдкोрд╖рдг рдЙрдирдХे рджाрджा-рджाрджी рдХे рдкाрд╕ рдмोрд░ीрд╡рд▓ी, рдоुंрдмрдИ рдоें рд╣ुрдЖ। ​рдмрд╣ुрдд рдХрдо рд▓ोрдЧ рдЬाрдирддे рд╣ैं рдХि рд░ोрд╣िрдд рдиे рдЕрдкрдиे рдХрд░िрдпрд░ рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдПрдХ рдСрдл-рд╕्рдкिрдирд░ рдХे рд░ूрдк рдоें рдХी рдеी। рд▓ेрдХिрди рдЙрдирдХे рдкрд╣рд▓े рдХोрдЪ, рджिрдиेрд╢ рд▓ा...

Demon Slayer Infinity Castle: Tanjiro рдФрд░ Giyu рдХी рдЬाрджुрдИ рдб्рд░ाрдЗंрдЧ рдХैрд╕े рдмрдиाрдПं?

  рдирдорд╕्рдХाрд░ рджोрд╕्рддों рдЬрдп рд╣ो рд╣िंрджी рдм्рд▓ॉрдЧ рдоें рдЖрдкрдХा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ै | рдирдорд╕्рддे рдПрдиिрдоी рдк्рд░ेрдоिрдпों! рдЖрдЬ рд╣рдо рдмाрдд рдХрд░ेंрдЧे рдПрдХ рдРрд╕े рдЖрд░्рдЯрд╡рд░्рдХ рдХी, рдЬिрд╕े рджेрдЦрдХрд░ рдХिрд╕ी рднी Demon Slayer рдлैрди рдХा рджिрд▓ рдЦुрд╢ рд╣ो рдЬाрдПрдЧा। рд╣рдо рдмाрдд рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं 'Infinity Castle' рдлिрд▓्рдо рдХे рдЙрд╕ рдЖрдЗрдХॉрдиिрдХ рдкрд▓ рдХी, рдЬрд╣ाँ Tanjiro Kamado рдФрд░ Giyu Tomioka рдПрдХ рд╕ाрде рдЦрдб़े рдирдЬрд░ рдЖрддे рд╣ैं। рдЗрд╕ рдб्рд░ाрдЗंрдЧ рдХो рдмрдиाрдиा рдХोрдИ рдоाрдоूрд▓ी рдХाрдо рдирд╣ीं рд╣ै; рдЗрд╕рдоें рдХрд▓ाрдХाрд░ рдХी рдЕрдж्рднुрдд рдоेрд╣рдирдд, рдзैрд░्рдп рдФрд░ рдмाрд░ीрдХिрдпों рдХी рд╕рдордЭ рд╕ाрдл рдЭрд▓рдХрддी рд╣ै। рдЖрдЗрдП рдЬाрдирддे рд╣ैं рдЗрд╕ "Legendary Duo" рдХो рдХाрдЧрдЬ рдкрд░ рдЙрддाрд░рдиे рдХे рдкीрдЫे рдХी рдкूрд░ी рдХрд╣ाрдиी। 1. рдПрдХ рдХрдаिрди рд╢ुрд░ुрдЖрдд: рдЖрдзाрд░ рддैрдпाрд░ рдХрд░рдиा (The Foundation) рдХिрд╕ी рднी рдорд╣ाрди рдХрд▓ाрдХृрддि рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдПрдХ рд╕ाрдзाрд░рдг рд▓рдХीрд░ рд╕े рд╣ोрддी рд╣ै। рдЖрд░्рдЯिрд╕्рдЯ рдиे рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рджो рд╕рдЯीрдХ рдЧोрд▓े (Circles) рдмрдиाрдП рддाрдХि рдЪेрд╣рд░ों рдХा рдЕрдиुрдкाрдд (Proportions) рдПрдХрджрдо рд╕рд╣ी рд░рд╣े। рддрди्рдЬीрд░ो рдХी рдоाрд╕ूрдоिрдпрдд рдФрд░ рдЧिрдпू рдХी рдЧंрднीрд░рддा рдХो рдПрдХ рд╣ी рдл्рд░ेрдо рдоें рд▓ाрдиा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЪुрдиौрддी рдеी, рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕ рд╡ीрдбिрдпो рдоें рдЗрд╕े рдмрд╣ुрдд рд╣ी рд╕рд▓ीрдХे рд╕े рджिрдЦाрдпा рдЧрдпा рд╣ै। 2. рдХिрд░рджाрд░ों рдХी рдЬाрди: рдиैрди-рдирдХ्рд╢ рдФрд░ рдмाрд▓ (The Detailing) рдПрдиिрдоी рдб्рд░ाрдЗंрдЧ рдоें рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЙрдирдХे рдмाрд▓ рдФрд░ рдЖँрдЦें рд╣ोрддी рд╣ैं। Tanjiro: рдЙрд╕рдХे рдоाрдеे рдХा рдиिрд╢ाрди рдФрд░ ...