рдХрд░्рдЬ рдоुрдХ्рдд рднाрд░рдд рдЕрднिрдпाрди: рдХрд░्рдЬ рдХे рджрд▓рджрд▓ рд╕े рдЖрдЬाрджी рдХी рд╕ंрдкूрд░्рдг рдЧाрдЗрдб (рд╕ंрд╢ोрдзिрдд)
рдирдорд╕्рдХाрд░ рджोрд╕्рддों рдЬрдп рд╣ो рд╣िंрджी рдм्рд▓ॉрдЧ рдоें рдЖрдкрдХा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ै |
рджोрд╕्рддों рдпрд╣ рдкोрд╕्рдЯ рдоैंрдиे рдЕрдкрдиे рдкрд░्рд╕рдирд▓ рдЕрдиुрднрд╡ рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЖрдк рд▓ोрдЧों рдХे рд▓िрдП рд▓िрдЦी рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдоैं рдЦुрдж рд╣ी рдЗрд╕ рдЕрдиुрднрд╡ рд╕े рдЧुрдЬрд░ा рд╣ूं рдХि рдЕрдЧрд░ рд╣рдоें рдЬрд░ा рд╕ी рднी рд╡िрдд्рддीрдп рджिрдХ्рдХрдд рдЖрддी рд╣ै рддो рд╣рдо рдлोрди рдкрд░ рдФрд░ рдЖрд╕рдкाрд╕ рдоिрд▓ рд░рд╣े рд▓ोрди рдФрд░ рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХी рдРрдк рдХे рдЬाрд▓ рдоें рдлंрд╕ рдЬाрддे рд╣ैं рдФрд░ рд▓ोрди рд▓े рд▓ेрддे рд╣ैं рдЬिрд╕рд╕े рд╣рдоाрд░े рдКрдкрд░ рдХрд░्рдЬ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै рдФрд░ рдлिрд░ рдЙрд╕рдХो рдЪुрдХाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрдЧрд░ рд╣рдоाрд░ी рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕्рдеिрддि рдордЬрдмूрдд рдирд╣ीं рд╣ै рддो рд╣рдоें рдФрд░ рдХрд░्рдЬ рд▓ेрдиा рдкрдб़рддा рд╣ै। рд╣ां, рдРрд╕ा рд╣ोрдиे рдкрд░ рд╣рдо рдмрд╣ुрдд рд╕ाрд░ी рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдоें рдлंрд╕ рдЬाрддे рд╣ैं рдФрд░ рдлिрд░ рд╣рдоें рдХोрдИ рд░ाрд╕्рддा рдирд╣ीं рджिрдЦाрдИ рджेрддा। рдРрд╕ी рд╕्рдеिрддि рдоें рдоैंрдиे рдлेрд╕рдмुрдХ рдоें рдХрд░्рдЬ рдоुрдХ्рдд рднाрд░рдд рдЕрднिрдпाрди рдХे рдмाрд░े рдоें рдЬाрдиा рдФрд░ рдоुрдЭे рдЙрдирдХे рдк्рд░рдпाрд╕ рдФрд░ рдХाрдо рдЕрдЪ्рдЫे рд▓рдЧे। рд╣ाрд▓ांрдХि рдоैं рдмрд╣ुрдд рдЬ्рдпाрджा рдЙрдирд╕े рдЬुрдб़ा рддो рдирд╣ीं, рд▓ेрдХिрди рдоैंрдиे рдЙрдирд╕े рд╕ीрдЦा рдХि рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХी рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХा рд╕ाрдордиा рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рдЗрдирд╕े рдиिрдкрдЯा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдпрд╣ рдкोрд╕्рдЯ рдоैंрдиे рдбाрд▓ी рд╣ै।
1. рдЕрднिрдпाрди рдХी рдиींрд╡ рдФрд░ рджूрд░рджрд░्рд╢ी рд╕ोрдЪ (Introduction)
рднाрд░рдд рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдПрдХ рдРрд╕ा рдЖंрджोрд▓рди рдЦрдб़ा рд╣ुрдЖ рд╣ै рдЬो рд╕ीрдзे рддौрд░ рдкрд░ рдЖрдо рдЖрджрдоी рдХी рдЬेрдм рдФрд░ рдЙрд╕рдХी рдоाрдирд╕िрдХ рд╢ांрддि рд╕े рдЬुрдб़ा рд╣ै। рд╢्рд░ी рд╢ाрд╣рдирд╡ाрдЬ рдЪौрдзрд░ी рднाрд░рддीрдп рдЬी рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рд╢ुрд░ू рд╣ुрдЖ 'рдХрд░्рдЬ рдоुрдХ्рдд рднाрд░рдд рдЕрднिрдпाрди' рдЖрдЬ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдиाрдо рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдПрдХ рдорд╢ाрд▓ рдмрди рдЪुрдХा рд╣ै।
рдЗрд╕ рдЕрднिрдпाрди рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдЙрд╕ рд╕рдордп рд╣ुрдИ рдЬрдм рдпрд╣ рджेрдЦा рдЧрдпा рдХि рдиोрдЯрдмंрджी, рдЬीрдПрд╕рдЯी рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдмाрдж рдЖрдП рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕ंрдХрдЯ (Lockdown) рдХे рдХाрд░рдг рдордз्рдпрдо рд╡рд░्рдЧ рдФрд░ рдЫोрдЯे рд╡्рдпाрдкाрд░िрдпों рдХी рдХрдорд░ рдЯूрдЯ рдЧрдИ рдеी। рд╡्рдпाрдкाрд░ рдардк рд╣ो рдЧрдП, рдиौрдХрд░िрдпां рдЪрд▓ी рдЧрдИं, рд▓ेрдХिрди рдмैंрдХों рдХी EMI рдФрд░ рдЪрдХ्рд░рд╡рд░्рддी рдм्рдпाрдЬ рдХा рдкрд╣िрдпा рдирд╣ीं рд░ुрдХा। рдЗрд╕ी рдкीрдб़ा рдХो рд╕рдордЭрддे рд╣ुрдП рд╢ाрд╣рдирд╡ाрдЬ рдЬी рдиे рдЗрд╕ рдЕрднिрдпाрди рдХी рдиींрд╡ рд░рдЦी।
2. рдХौрди рд╣ैं рд╢ाрд╣рдирд╡ाрдЬ рдЪौрдзрд░ी рднाрд░рддीрдп рдФрд░ рдХ्рдпा рд╣ै рдЙрдирдХा рд╡िрдЬрди?
рд╢ाрд╣рдирд╡ाрдЬ рдЪौрдзрд░ी рднाрд░рддीрдп рдЬी рдПрдХ рдЬाрдиे-рдоाрдиे рдЕрд░्рдерд╢ाрд╕्рдд्рд░ी рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рд╣ैं, рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЧрд╣рд░ाрдИ рд╕े рдЕрдз्рдпрдпрди рдХिрдпा рдХि рдХैрд╕े рдмैंрдХिंрдЧ рд╕िрд╕्рдЯрдо рдФрд░ рдХрд░्рдЬ рдХा рдЬाрд▓ рдПрдХ рдЖрдо рдЗंрд╕ाрди рдХो рдЖрдд्рдорд╣рдд्рдпा рдХी рдХрдЧाрд░ рдкрд░ рдзрдХेрд▓ рджेрддा рд╣ै।
рдЙрдирдХा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп: рднाрд░рдд рдХो рдХрд░्рдЬ рдоुрдХ्рдд рдмрдиाрдиा рдФрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рддрдХ рдпрд╣ рд╕ंрджेрд╢ рдкрд╣ुँрдЪाрдиा рдХि рдпрджि рдмрдб़े рдХॉрд░्рдкोрд░ेрдЯ्рд╕ рдФрд░ рдкूंрдЬीрдкрддिрдпों рдХा рд▓ाрдЦों-рдХрд░ोрдб़ों рдХा рдХрд░्рдЬ рдоाрдл рдпा 'Right-off' рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै, рддो рдЙрди рдЖрдо рдиाрдЧрд░िрдХों рдХो рд░ाрд╣рдд рдХ्рдпों рдирд╣ीं рджी рдЬा рд╕рдХрддी рдЬिрдирдХी рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕्рдеिрддि рдЙрдирдХे рдиिрдпंрдд्рд░рдг рд╕े рдмाрд╣рд░ рдХे рдХाрд░рдгों (рдЬैрд╕े рдмीрдоाрд░ी рдпा рд╡्рдпाрдкाрд░ рдШाрдЯा) рд╕े рдЦрд░ाрдм рд╣ुрдИ рд╣ै।
рдиिрд╢ुрд▓्рдХ рд╕ेрд╡ा: рдЗрд╕ рдЕрднिрдпाрди рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рд╡िрд╢ेрд╖рддा рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдпрд╣ рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рдиिрд╢ुрд▓्рдХ (Free) рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдХिрд╕ी рднी рдкीрдб़िрдд рд╡्рдпрдХ्рддि рд╕े рдПрдХ рдкैрд╕ा рднी рдирд╣ीं рд▓िрдпा рдЬाрддा, рдмрд▓्рдХि рдЙрди्рд╣ें рдХाрдиूрдиी рдФрд░ рдоाрдирд╕िрдХ рд╕ंрдмрд▓ рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
3. рдЕрднिрдпाрди рдХी рдХाрд░्рдпрдк्рд░рдгाрд▓ी: рдбेрдЯा рдХी рд╢рдХ्рддि
рд╢ाрд╣рдирд╡ाрдЬ рдЬी рдФрд░ рдЙрдирдХी рдЯीрдо рдиे рдПрдХ рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рддрд░ीрдХा рдЕрдкрдиाрдпा рд╣ै। рд╡े рдХेрд╡рд▓ рдиाрд░े рдирд╣ीं рд▓рдЧा рд░рд╣े, рдмрд▓्рдХि рдбेрдЯा рдЗрдХрдЯ्рдаा рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं।
рдХрд░्рдЬ рдоाрдлी рдХे рдлॉрд░्рдо: рдЕрднिрдпाрди рдХे рддрд╣рдд рд▓ाрдЦों рд▓ोрдЧों рд╕े рдлॉрд░्рдо рднрд░рд╡ाрдП рдЧрдП рд╣ैं, рдЬिрд╕рдоें рдЙрдирдХी рд╡िрдд्рддीрдп рд╕्рдеिрддि рдХा рдкूрд░ा рдм्рдпौрд░ा рд▓िрдпा рдЧрдпा рд╣ै।
рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рдЬ्рдЮाрдкрди: рдпрд╣ рд╕ाрд░ा рдбेрдЯा рд╡िрдд्рдд рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп рдФрд░ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдХाрд░्рдпाрд▓рдп (PMO) рдХो рд╕ौंрдкा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै рддाрдХि рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рдЬрдоीрдиी рд╣рдХीрдХрдд рдХा рдкрддा рдЪрд▓ рд╕рдХे।
рдЬрдирд╕рднाрдПं рдФрд░ рдЯ्рд░ेрдиिंрдЧ: рджेрд╢ рдХे рдХोрдиे-рдХोрдиे рдоें рдЬाрдХрд░ рд╢ाрд╣рдирд╡ाрдЬ рдЬी рд▓ोрдЧों рдХो рдпрд╣ рд╕िрдЦा рд░рд╣े рд╣ैं рдХि "рдХрд░्рдЬ рдХी рд╡рдЬрд╣ рд╕े рдорд░рдиा рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рд▓рдб़рдиा рд╣ै।"
4. рдЕрднिрдпाрди рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рдоांрдЧें (Major Demands)
рдЗрд╕ рдкोрд╕्рдЯ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╣рдо рдЙрди рдоांрдЧों рдХो рднी рд░ेрдЦांрдХिрдд рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं рдЬो рдпрд╣ рдЖंрджोрд▓рди рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд╕ाрдордиे рд░рдЦ рд░рд╣ा рд╣ै:
рдХрд░्рдЬ рдоाрдлी (Debt Waiver): рдЬिрди рд▓ोрдЧों рдХी рд╕्рдеिрддि рд╡ाрдХрдИ рдЦрд░ाрдм рд╣ै рдФрд░ рдЬिрдирдХे рдкाрд╕ рдЪुрдХाрдиे рдХा рдХोрдИ рд╕ाрдзрди рдирд╣ीं рдмрдЪा, рдЙрдирдХा рдХрд░्рдЬ рдоाрдл рдХिрдпा рдЬाрдП।
рдм्рдпाрдЬ рдоें рд░ाрд╣рдд: рдХрдо рд╕े рдХрдо рдкेрдиाрд▓्рдЯी рдФрд░ рдЪрдХ्рд░рд╡рд░्рддी рдм्рдпाрдЬ (Interest on Interest) рдХो рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╣рдЯाрдпा рдЬाрдП।
рджो рд╕ाрд▓ рдХा рд╕рдордп (Moratorium): рдкीрдб़िрдд рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рд╕ंрднрд▓рдиे рдХे рд▓िрдП рдХрдо рд╕े рдХрдо рджो рд╕ाрд▓ рдХा рд╕рдордп рджिрдпा рдЬाрдП, рдЬिрд╕рдоें рдХोрдИ рд░िрдХрд╡рд░ी рди рд╣ो।
рдЕрднिрдпाрди рд╕े рдЬुрдб़рдиे рдХे рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рддрд░ीрдХे (Contact & Links)
рд╢ाрд╣рдирд╡ाрдЬ рдЪौрдзрд░ी рднाрд░рддीрдп рдЬी рдХे рдЗрд╕ рдЕрднिрдпाрди рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рдмрдирдиे рдФрд░ рдЕрдкрдиी рдХрд░्рдЬ рд╕ंрдмंрдзी рд╕рдорд╕्рдпा рдХो рд╕рд░рдХाрд░ рддрдХ рдкрд╣ुँрдЪाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрдк рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоाрдз्рдпрдоों рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं:
1. рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдФрд░ рд░рдЬिрд╕्рдЯ्рд░ेрд╢рди рдлॉрд░्рдо
рдЕрднिрдпाрди рд╕े рдЬुрдб़рдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓ा рдХрджрдо рдЕрдкрдиा рдбेрдЯा рд░рдЬिрд╕्рдЯрд░ рдХрд░рдиा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдЖрдк рдЗрд╕ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं:
Official Website: www.karzmuktbharat.co.in
рд░рдЬिрд╕्рдЯ्рд░ेрд╢рди рд▓िंрдХ: рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рдЬाрдХрд░ рдЖрдк рдЕрдкрдиा рдиाрдо, рдоोрдмाрдЗрд▓ рдиंрдмрд░ рдФрд░ рдХрд░्рдЬ рдХा рд╡िрд╡рд░рдг рднрд░рдХрд░ рдлॉрд░्рдо рдЬрдоा рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।
2. рд╡्рд╣ाрдЯ्рд╕рдПрдк (WhatsApp) рд╕ंрдкрд░्рдХ
рдиिрд╢ुрд▓्рдХ рдЯ्рд░ेрдиिंрдЧ рдФрд░ рдЕрднिрдпाрди рдХी рддाрдЬा рдЬाрдирдХाрд░ी рдХे рд▓िрдП рд╢ाрд╣рдирд╡ाрдЬ рдЬी рдХी рдЯीрдо рдиे рдПрдХ рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╡्рд╣ाрдЯ्рд╕рдПрдк рдиंрдмрд░ рдЬाрд░ी рдХिрдпा рд╣ै:
WhatsApp Number: 9891299628
"рдпे рдиंрдмрд░ рдЕрднिрдпाрди рдХे рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ (Public) рдоाрдз्рдпрдоों рд╕े рд▓िрдП рдЧрдП рд╣ैं।"
рдХैрд╕े рдоैрд╕ेрдЬ рдХрд░ें: рдЗрд╕ рдиंрдмрд░ рдкрд░ рдЕрдкрдиी рдЬाрдирдХाрд░ी (рдиाрдо, рд╢рд╣рд░ рдФрд░ рдХрд░्рдЬ рдХी рд╕рдорд╕्рдпा) рд▓िрдЦрдХрд░ рднेрдЬें।
3. рд╣ेрд▓्рдкрд▓ाрдЗрди рдиंрдмрд░ (Helpline)
рдпрджि рдЖрдк рдлोрди рдкрд░ рдмाрдд рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं рдпा рддрдд्рдХाрд▓ рд╕рд╣ाрдпрддा рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै:
"рдпे рдиंрдмрд░ рдЕрднिрдпाрди рдХे рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ (Public) рдоाрдз्рдпрдоों рд╕े рд▓िрдП рдЧрдП рд╣ैं।"
Helpline Number: 9213050050 (рдпрд╣ рдиंрдмрд░ рдЯीрдо рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рд╣ाрдпрддा рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै)।
4. рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдк्рд▓ेрдЯрдлॉрд░्рдо्рд╕
рдЕрднिрдпाрди рдХी рд▓ाрдЗрд╡ рдЯ्рд░ेрдиिंрдЧ рдФрд░ рдЕрдкрдбेрдЯ्рд╕ рдХे рд▓िрдП рдЗрди рдк्рд▓ेрдЯрдлॉрд░्рдо्рд╕ рдХो рдлॉрд▓ो рдХрд░рдиा рдмрд╣ुрдд рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рд╢ाрд╣рдирд╡ाрдЬ рдЬी рдЕрдХ्рд╕рд░ рдпрд╣ाँ рд▓ाрдЗрд╡ рдЖрдХрд░ рд╕рд▓ाрд╣ рджेрддे рд╣ैं:
YouTube: Shahnawaz Chaudhary Bhartiya (рдпрд╣ाँ рдХрд░्рдЬ рд╕े рд▓рдб़рдиे рдХी рд╡ीрдбिрдпो рдЯ्рд░ेрдиिंрдЧ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ै)।
Facebook: рд╢ाрд╣рдирд╡ाрдЬ рдЬी рдХे рдлेрд╕рдмुрдХ рдкेрдЬ рдкрд░ рднी рдЕрднिрдпाрди рд╕े рдЬुрдб़ी рд▓ेрдЯेрд╕्рдЯ рдЦрдмрд░ें рдФрд░ рдлॉрд░्рдо рдХे рд▓िंрдХ рд╕ाрдЭा рдХिрдП рдЬाрддे рд╣ैं।
рдм्рд▓ॉрдЧ рдкोрд╕्рдЯ рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдиोрдЯ (Call to Action):
"рджोрд╕्рддों, рдпрд╣ рдЕрднिрдпाрди рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рдиिрд╢ुрд▓्рдХ рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि рдЗрд╕ рдЕрднिрдпाрди рдХे рдиाрдо рдкрд░ рдЖрдкрд╕े рдкैрд╕ों рдХी рдоांрдЧ рдХрд░рддा рд╣ै, рддो рд╕рдордЭ рд▓ें рдХि рд╡рд╣ рдлрд░्рдЬी рд╣ै। рд╢ाрд╣рдирд╡ाрдЬ рдЬी рдФрд░ рдЙрдирдХी рдЯीрдо рдХрднी рднी рдХिрд╕ी рд╕े рдкैрд╕े рдирд╣ीं рд▓ेрддी। рдЕрдкрдиी рдЬाрдирдХाрд░ी рдХेрд╡рд▓ рдКрдкрд░ рджिрдП рдЧрдП рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд▓िंрдХ्рд╕ рдФрд░ рдиंрдмрд░ों рдкрд░ рд╣ी рд╕ाрдЭा рдХрд░ें।"
рднाрдЧ 5: рдиिрд╢ुрд▓्рдХ рдЯ्рд░ेрдиिंрдЧ рдФрд░ рд╕рд░рдХाрд░ी рддंрдд्рд░ рд╕े рд▓реЬрдиे рдХी рддैрдпाрд░ी
10. рд╢ाрд╣рдирд╡ाрдЬ рдЬी рдХी 'рдХрд░्рдЬ рдоुрдХ्рдд рднाрд░рдд' рдЯ्рд░ेрдиिंрдЧ рдХ्рдпा рд╣ै?
рд╢ाрд╣рдирд╡ाрдЬ рдЬी рдХा рдоाрдирдиा рд╣ै рдХि рдХрд░्рдЬрджाрд░ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмреЬी рдХрдордЬोрд░ी рдЙрд╕рдХा 'рдбрд░' рд╣ै। рдЗрд╕ рдбрд░ рдХो рдЦрдд्рдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╡े рдиिрдпрдоिрдд рд░ूрдк рд╕े рдЯ्рд░ेрдиिंрдЧ рд╕ेрд╢рди рдЖрдпोрдЬिрдд рдХрд░рддे рд╣ैं। рдЗрд╕ рдм्рд▓ॉрдЧ рдкोрд╕्рдЯ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╣рдо рдкाрдардХों рдХो рдмрддा рд░рд╣े рд╣ैं рдХि рдЗрд╕ рдЯ्рд░ेрдиिंрдЧ рдоें рдХ्рдпा рд╕िрдЦाрдпा рдЬाрддा рд╣ै:
рдХाрдиूрдиी рдЬाрдирдХाрд░ी рдХी рд╢рдХ्рддि: рдЖрдкрдХो рдмрддाрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдХि 'рд╕рд░рдлेрд╕ी рдПрдХ्рдЯ' (SARFAESI Act) рдФрд░ 'рд░िрдХрд╡рд░ी рдЯ्рд░िрдм्рдпूрдирд▓' (DRT) рдЕрд╕рд▓ рдоें рдХैрд╕े рдХाрдо рдХрд░рддे рд╣ैं।
рдмाрддрдЪीрдд рдХी рдХрд▓ा (Negotiation Skills): рдЬрдм рдмैंрдХ рд╕ेрдЯрд▓рдоेंрдЯ рдХे рд▓िрдП рдмुрд▓ाрдП, рддो рдЖрдкрдХो рдЕрдкрдиी рдмाрдд рдХैрд╕े рд░рдЦрдиी рд╣ै рддाрдХि рдЖрдкрдХो рдЕрдзिрдХрддрдо рдЫूрдЯ (Haircut) рдоिрд▓ рд╕рдХे।
рдоाрдирд╕िрдХ рдордЬрдмूрддी: рдХрд░्рдЬ рдХे рдХाрд░рдг рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рд╡िрдЪाрд░ों рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рджрдмाрд╡ рдХो рдХैрд╕े рдЭेрд▓ें рдФрд░ рдЕрдкрдиे рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХो рдХैрд╕े рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦें।
11. рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рдЬ्рдЮाрдкрди (Memorandum) рднेрдЬрдиे рдХी рдЪрд░рдгрдмрдж्рдз рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा
рдЗрд╕ рдЖंрджोрд▓рди рдХा рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣िрд╕्рд╕ा рдпрд╣ рд╣ै рдХि рд╣рдо рдЕрдкрдиी рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд╕рдорд╕्рдпा рдХो рдПрдХ 'рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕рдорд╕्рдпा' рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд╕ाрдордиे рдкेрд╢ рдХрд░рддे рд╣ैं। рд╢ाрд╣рдирд╡ाрдЬ рдЬी рдХी рдЯीрдо рдиे рдПрдХ рд╕िрд╕्рдЯрдо рдмрдиाрдпा рд╣ै:
рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдФрд░ рд╡िрдд्рдд рдоंрдд्рд░ी рдХो рдкрдд्рд░: рдЕрднिрдпाрди рдХी рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рдПрдХ 'рдб्рд░ाрдл्рдЯ рд▓ेрдЯрд░' рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдХрд░्рдЬрджाрд░ рдХो рдЕрдкрдиी рд╕्рдеिрддि рд▓िрдЦрдХрд░ рдЗрд╕े рд╕ीрдзे PMO (рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдХाрд░्рдпाрд▓рдп) рдФрд░ рд╡िрдд्рдд рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп рдХो рднेрдЬрдиा рд╣ोрддा рд╣ै।
рдЬिрд▓ाрдзिрдХाрд░ी (DM) рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЖрд╡ाрдЬ: рдЕрднिрдпाрди рдХे рд╕рджрд╕्рдп рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдЕрдкрдиे рдЬिрд▓े рдХे DM рдХो рдЬ्рдЮाрдкрди рд╕ौंрдкрддे рд╣ैं। рдЬрдм рд╣рдЬाрд░ों рд▓ोрдЧ рдПрдХ рд╕ाрде рдЬ्рдЮाрдкрди рджेрддे рд╣ैं, рддो рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдЗрд╕े рдЕрдирджेрдЦा рдирд╣ीं рдХрд░ рдкाрддा।
рдИ-рдоेрд▓ рдХैंрдкेрди: рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдоाрдз्рдпрдо рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рддे рд╣ुрдП, рдПрдХ рд╣ी рд╕рдордп рдкрд░ рд╣рдЬाрд░ों рд▓ोрдЧ рд╡िрдд्рдд рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп рдХो рдИ-рдоेрд▓ рднेрдЬрддे рд╣ैं рддाрдХि рд╕िрд╕्рдЯрдо рдкрд░ рджрдмाрд╡ рдмрдиे।
рднाрдЧ 6: рд░िрдХрд╡рд░ी рдПрдЬेंрдЯों рдФрд░ рдлрд░्рдЬी рд▓ोрди рдРрдк्рд╕ рдХा 'рдЗрд▓ाрдЬ'
12. рд░िрдХрд╡рд░ी рдПрдЬेंрдЯों рдХो 'рд╢ाрд╣рдирд╡ाрдЬ рд╕्рдЯाрдЗрд▓' рдоें рдЬрд╡ाрдм
рд╢ाрд╣рдирд╡ाрдЬ рдЬी рдЕрдХ्рд╕рд░ рдЕрдкрдиी рд╡ीрдбिрдпोрд╕ рдоें рд╕िрдЦाрддे рд╣ैं рдХि рд░िрдХрд╡рд░ी рдПрдЬेंрдЯों рд╕े рдбрд░рдиा рдмंрдж рдХрд░ें। рдЕрдЧрд░ рд╡े рдШрд░ рдЖрдПं, рддो рдЙрдирд╕े рдпे рд╕рд╡ाрд▓ рдкूрдЫें:
"рдХ्рдпा рдЖрдкрдХे рдкाрд╕ рдмैंрдХ рдХा рдбिрдоांрдб рдиोрдЯिрд╕ рд╣ै?"
"рдХ्рдпा рдЖрдк DRA (Debt Recovery Agent) рд╕рд░्рдЯिрдлाрдЗрдб рд╣ैं? рдЕрдкрдиा рд╕рд░्рдЯिрдлिрдХेрдЯ рджिрдЦाрдПं।"
"рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рдмрджрддрдоीрдЬी рдХрд░ेंрдЧे, рддो рдоैं рдЗрд╕ी рд╡рдХ्рдд 112 (Police) рдбाрдпрд▓ рдХрд░ूँрдЧा рдФрд░ рдЖрдкрдХी рд╢िрдХाрдпрдд RBI Sachet рдкोрд░्рдЯрд▓ рдкрд░ рдХрд░ूँрдЧा।"
рдпे рд╕рд╡ाрд▓ рдкूрдЫрддे рд╣ी 90% рдлрд░्рдЬी рдпा рдЕрд╡ैрдз рдПрдЬेंрдЯ рдкीрдЫे рд╣рдЯ рдЬाрддे рд╣ैं।
13. рдлрд░्рдЬी рд▓ोрди рдРрдк्рд╕ рдХे рдЧрд▓рдд рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рд╕े рдХैрд╕े рдмрдЪें?
рдЖрдЬрдХрд▓ рдХрдИ 'рдЗंрд╕्рдЯेंрдЯ рд▓ोрди рдРрдк्рд╕' рд▓ोрдЧों рдХी рдЧैрд▓рд░ी рдФрд░ рдХॉрди्рдЯैрдХ्рдЯ्рд╕ рд╣ैрдХ рдХрд░рдХे рдЙрди्рд╣ें рдбрд░ाрддे рд╣ैं। рдЕрднिрдпाрди рдХी рд╕рд▓ाрд╣ рд╣ै:
рдбрд░े рдирд╣ीं: рд╡े рдЖрдкрдХी рдлोрдЯो рдПрдбिрдЯ рдХрд░рдХे рднेрдЬрдиे рдХी рдзрдордХी рджेрддे рд╣ैं। рдРрд╕े рдоें рдЕрдкрдиे рд╕рднी рдХॉрди्рдЯैрдХ्рдЯ्рд╕ рдХो рддुрд░ंрдд рд╕ूрдЪिрдд рдХрд░ें рдХि рдЖрдкрдХा рдлोрди рд╣ैрдХ рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै।
рд╕ाрдЗрдмрд░ рд╕ेрд▓: рддुрд░ंрдд cybercrime.gov.in рдкрд░ рд░िрдкोрд░्рдЯ рджрд░्рдЬ рдХрд░ें।
рдРрдк рдбिрд▓ीрдЯ рдХрд░ें: рдлोрди рдХो рдлॉрд░्рдоेрдЯ рдХрд░ें рдФрд░ рдЙрди рдРрдк्рд╕ рдХो рджी рдЧрдИ рдкрд░рдоिрд╢рди рд╡ाрдкрд╕ рд▓ें।
рднाрдЧ 7: рд╕рдлрд▓ рдХрд╣ाрдиिрдпाँ (Case Studies - рдмिрдиा рдиाрдо рдХे)
рдЗрд╕ рдЖंрджोрд▓рди рдХी рд╕рдлрд▓рддा рдХा рдЕंрджाрдЬा рдЗрд╕ рдмाрдд рд╕े рд▓рдЧाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि:
рдХрдИ рд▓ोрдЧों рдХे рдШрд░ рдХी рдиीрд▓ाрдоी рд░ुрдХрд╡ाрдИ рдЧрдИ рд╣ै।
рд╣рдЬाрд░ों рд▓ोрдЧों рдХो рдмैंрдХ рд╕े 'рд╣ोрд▓्рдб' рдпा 'рд╕्рдЯे' рджिрд▓ाрдиे рдоें рдорджрдж рдоिрд▓ी рд╣ै।
рд╕рдмрд╕े рдмреЬी рдЬीрдд рдпрд╣ рд╣ै рдХि рд▓ाрдЦों рд▓ोрдЧ рдЖрдЬ рдмिрдиा рдХिрд╕ी рдбрд░ рдХे рдЕрдкрдиा рдЬीрд╡рди рдЬी рд░рд╣े рд╣ैं।
рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕ंрджेрд╢: рд╣ाрд░ рди рдоाрдиें, рдЬीрдд рдЖрдкрдХी рд╣ोрдЧी!
рджोрд╕्рддों, рдЕंрдд рдоें рдоैं рдЖрдкрд╕े рд╕िрд░्рдл рдЗрддрдиा рдХрд╣рдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ूँ рдХि рдЬрдм рдЖрдк рдХрд░्рдЬ рдХे рдмोрдЭ рддрд▓े рджрдмे рд╣ोрддे рд╣ैं, рддो рдЖрдкрдХी рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпाँ рдЖрдкрдХो рдмрд╣ुрдд рд╕рддा рд╕рдХрддी рд╣ैं рдФрд░ рднрд╡िрд╖्рдп рдХी рдЪिंрддाрдПँ рдЖрдкрдХो рдбрд░ा рд╕рдХрддी рд╣ैं। рдЖрдкрдХो рдмाрд░-рдмाрд░ рд╣ाрд░рдиे рдХा рдбрд░ рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рдЖрдк рдкрд░ेрд╢ाрди рд╣ोрдХрд░ рдХोрдИ рдЧрд▓рдд рдХрджрдо рдЙрдаाрдиे рдХा рдлैрд╕рд▓ा рд▓े рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рд▓ेрдХिрди рдард╣рд░िрдП рдФрд░ рдпाрдж рд░рдЦिрдП!
рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдХे рдХрд░्рдо рдЕрдЪ्рдЫे рд╣ैं рдФрд░ рдЖрдк рд╕рд╣ी рдХे рд▓िрдП рд▓рдб़ рд░рд╣े рд╣ैं, рддो рдЗрд╕ рдХрдаिрди рд╕рдордп рдоें рд╕ंрдШрд░्рд╖ рд╣ी рдЖрдкрдХा рдзрд░्рдо рд╣ै। рдЖрдк рдЪाрд╣े рдХिрд╕ी рднी рдзрд░्рдо рдХे рд╣ों, рдХिрд╕ी рднी рд╕рдоुрджाрдп рдХे рд╣ों, рдЖрдк рдИрд╢्рд╡рд░ рдХो рдоाрдирддे рд╣ों рдпा рди рдоाрдирддे рд╣ों—рдЗрд╕рд╕े рдХोрдИ рдлрд░्рдХ рдирд╣ीं рдкрдб़рддा। рд╕рдЪ्рдЪाрдИ рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рдЕрдЪ्рдЫे рдХрд░्рдо рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं рдФрд░ рдЕрдЪ्рдЫाрдИ рдХे рд▓िрдП рд▓рдб़ рд░рд╣े рд╣ैं, рддो рдИрд╢्рд╡рд░ рд╣рдоेрд╢ा рдЖрдкрдХे рд╕ाрде рдЦрдб़ा рд╣ोрддा рд╣ै।
рдЖрдк рдПрдХ рдЗंрд╕ाрди рд╣ैं, рдЗрд╕рд▓िрдП рдЖрдк рддрдм рддрдХ рд▓рдб़ рд╕рдХрддे рд╣ैं рдЬрдм рддрдХ рдЖрдкрдХी рд╕ोрдЪрдиे-рд╕рдордЭрдиे рдХी рд╢рдХ्рддि рдЬिंрджा рд╣ै। рдЗрд╕рд▓िрдП рдХрднी рд╣ाрд░ рди рдоाрдиें рдФрд░ рд╣рдоेрд╢ा рд▓рдб़рддे рд░рд╣िрдП।
рдпрдХीрди рдоाрдиिрдП, рдпрджि рдЖрдк рдРрд╕ा рдХрд░рддे рд╣ैं, рддो рдЪाрд╣े рдЕंрдзेрд░ा рдЬिрддрдиा рднी рдШрдиा рдХ्рдпों рди рд╣ो, рд░ोрд╢рдиी рдХी рдПрдХ рдХिрд░рдг рдЬрд░ूрд░ рджिрдЦाрдИ рджेрдЧी рдФрд░ рдЖрдкрдХा рдкूрд░ा рдЬीрд╡рди рдк्рд░рдХाрд╢рдордп рд╣ो рдЬाрдПрдЧा।
рдЕрд╕्рд╡ीрдХрд░рдг (Disclaimer): рдоैं рдХोрдИ рд╡िрдд्рддीрдп рд╕рд▓ाрд╣рдХाрд░ (Financial Advisor) рдирд╣ीं рд╣ूँ। рдпрд╣ рдкोрд╕्рдЯ рдоेрд░े рдиिрдЬी рдЕрдиुрднрд╡ рдФрд░ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдЬाрдирдХाрд░ी рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै। рдХृрдкрдпा рдХिрд╕ी рднी рдХाрдиूрдиी рдпा рд╡िрдд्рддीрдп рдХрджрдо рдХो рдЙрдаाрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╡िрднाрдЧ рдпा рдХाрдиूрдиी рд╡िрд╢ेрд╖рдЬ्рдЮ рд╕े рдкрд░ाрдорд░्рд╢ рдЕрд╡рд╢्рдп рд▓ें।
рдпрд╣ рднी рдкрдв़ें
рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ
рдПрдХ рдЯिрдк्рдкрдгी рднेрдЬें